Tag Archives: Μαύρες Πέτρες

Δήμος Αριστοτέλη-Δελτίο τύπου: Ρωγματώσεις στον οικισμό της Στρατονίκης

 

Tο ζήτημα των ρωγματώσεων στον οικισμό της Στρατονίκης, που ταλανίζει την περιοχή ήδη από το 2008, κάθε άλλο παρά για λεκτικά πυροτεχνήματα, προπαγάνδα και μικροπολιτική εκμετάλλευση προσφέρεται. Με αφορμή και την πρόσφατα ληφθείσα έκθεση του ΙΓΜΕ για τις ενδεδειγμένες ενέργειες που πρέπει να γίνουν στο προσεχές διάστημα, θα θέλαμε να ενημερώσουμε επίσημα τους κατοίκους της Στρατονίκης για την πορεία των ενεργειών του Δήμου Συνέχεια

Advertisements

Κατέθεση ερώτησης από 16 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, για τη μόλυνση από αρσενικό και μόλυβδο του υπογείου υποσύστηματος «Σκουριές (Μεγ. Παναγίας) – Μαύρες Πέτρες (Στρατονίκης)» το οποίο τροφοδοτεί με νερό χωριά της περιοχής όπως προέκυψε από αποκαλυπτικό έγγραφο της Διεύθυνσης Υδάτων Κεντρικής Μακεδονίας

141042531878389061908 Σεπτέμβρη 2014 ΕΡΩΤΗΣΗ Προς τα Υπουργεία: α) Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής β) Εσωτερικών γ) Υγείας

Θέμα:
Σοβαρές επιπτώσεις απ΄τις μεταλλευτικές δραστηριότητες στα υδατικά συστήματα της Β.Α. Χαλκιδικής

Σχετικά:

α) Ερώτηση βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ με θέμα “Υψηλές συγκεντρώσεις αρσενικού στο πόσιμο νερό του Νεοχωρίου Χαλκιδικής” (αρ. πρωτ. 2133/27-9-2013)

β) Απάντηση Υπουργείου Υγείας (αρ. πρωτ. 90742/30-10-2013)

γ) ΥΠΕΚΑ (2132β/21-10-2013)

δ) ΕΠΙΤΗΡΩ (3/18-10-2013)

ε) Τμήμα Περιβαλλοντικής Υγιεινής και Υγειονομικού Ελέγχου, Περιφέρειας Κ. Μακεδονίας (10/5436/07-10-2013)

στ) Εθνική Επιτροπή Υδάτων (ΦΕΚ 182Β/31.01.2014)

ζ) Δ/νση Υδάτων Κ. Μακεδονίας (37611/04/08/2014)

η) Οδηγία 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

 

Το Σεπτέμβριο του 2013, στα πλαίσια του κοινοβουλευτικού ελέγχου, κατατέθηκε ερώτηση (σχ. α) όπου καταγραφόταν η υπέρβαση των θεσμοθετημένων ορίων συγκεντρώσεων αρσενικού (As) σε γεωτρήσεις, πηγές και Συνέχεια

Σε ανθρωπογενή αίτια, δηλαδή την μεταλλευτική δραστηριότητα, οφείλεται η μόλυνση από αρσενικό και μόλυβδο, του υπογείου υδατικού Υποσύστηματος «Σκουριές (Μεγ. Παναγίας) – Μαύρες Πέτρες (Στρατονίκης)» το οποίο τροφοδοτεί με νερό χωριά της περιοχής. Αποκαλυπτικό έγγραφο της Διεύθυνσης Υδάτων Κεντρικής Μακεδονίας που προέκυψε από την περσινή καταγγελία των κατοίκων του Νεοχωρίου

Ρεπορτnero-me-arseniko-sto-neoxori-xalkidikisάζ: http://www.alterthess.gr / Σχετικό link: http://alterthess.gr/content/halkidiki-molysmeno-apo-arseniko-olo-ydatiko-yposystima-toy-neohorioy-eggrafo-tis

Χαλκιδική: Μολυσμένο από αρσενικό όλο το υδατικό υποσύστημα του Νεοχωρίου (Έγγραφο της Διεύθυνσης Υδάτων)

Μπορεί ο δήμαρχος Αριστοτέλη Χρ. Πάχτας σε λίγες μέρες να αποτελεί οριστικά παρελθόν για την περιοχή της ΒΑ Χαλκιδικής, τα «έργα και ήμερες» του που αφορούν την αμέριστη υποστήριξη που επιδείκνυε στην καταστροφική 2014_08_04_dnsi_ydaton_12014_08_04_dnsi_ydaton_2δραστηριότητα της Ελληνικός Χρυσός και τις επιχειρούμενες εξορύξεις χρυσού  αποτυπώνονται όμως ήδη με τον πιο  τραγικό τρόπο στις ζωές των κατοίκων και κυρίως στην υγεία τους. Έγγραφο με ημερομηνία 4/8/2014 της Διεύθυνσης Υδάτων Κεντρικής Μακεδονίας το οποίο δημοσιεύει σήμερα το alterthess.gr προκαλεί νέα αναστάτωση στους κατοίκους του Νεοχωρίου και της ευρύτερης περιοχής καθώς αποδεικνύει ότι όλο το υπόγειο υδατικό Υποσύστημα «Σκουριές –Μαύρες Πέτρες» το οποίο τροφοδοτεί με νερό το Νεοχώρι και τα γύρω χωριά είναι μολυσμένο από αρσενικό και μόλυβδο. Η υπόθεση της ρύπανσης του νερού του Νεοχωρίου από αρσενικό  ήρθε στο φως της δημοσιότητας πριν ακριβώς ένα χρόνο (29 Αυγούστου του 2013) όταν ο δήμαρχος Αριστοτέλη Χρ. Πάχτας δήλωσε  ενώπιον των κατοίκων του χωριού ότι το νερό που πίνουν είναι ακατάλληλο γιατί περιέχει υψηλές Συνέχεια

Ερωτήσεις του Ευρωβουλευτή Κρίτωνα Αρσένη προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά παραβιάσεις της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας με την αποστράγγιση του ορεινού όγκου του Στρατονικού Όρους, που ανήκει στο δίκτυο ΝΑΤURA 2000 προκειμένου να κατασκευαστεί η συνδετήρια στοά Μάντεμ Λάκκου-Ολυμπιάδας και της λιθογόμωσης των στοών του μεταλλείου «Μαύρων Πετρών» Στρατονίκης, με μεταλλευτικά απόβλητα. Δελτίο τύπου του ευρωβουλευτή

Basic CMYKΣοκ και άγνοια στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τα τεκταινόμενα στις Σκουριές

Αθήνα, 26 Ιουνίου 2014

Η κυβέρνηση δεν ενημερώνει ως όφειλε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις παραβιάσεις της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας κατά την εξόρυξη χρυσού στις Σκουριές. (σημ. του blog: προφανώς η ανακοίνωση αναφέρεται στην ήδη υπάρχουσα εξόρυξη «μικτών θειούχων» που γίνεται στο μεταλλείο «Μαύρες Πέτρες» που λειτουργεί κάτω από τον δομημένο οικισμό της Στρατονίκης, της ίδια εταιρείας που επεκτείνει την εκμετάλλευση και στις «Σκουριές»).

KRITON-06

Ο Ευρωβουλευτής Κρίτων Αρσένης κατά την επίσκεψή του στη Στρατονίκη συνομιλεί με κατοίκους, για το πρόβλημα της εξόρυξης με φουρνέλα κάτω από το χωριό!

Όπως απάντησε σε δύο κοινοβουλευτικές ερωτήσεις του Ευρωβουλευτή Κρίτων Αρσένη: «δεν είναι ενήμερη για τα περιστατικά έκλυσης και ρύπανσης των υπόγειων υδάτων» αναφερόμενη στη λιθογόμωση της στοάς του μεταλλείου «μαύρων Πετρών» στη Χαλκιδική, που έγινε με μεταλλευτικά απόβλητα της εταιρείας Ελληνικός Χρυσός τα οποία περιέχουν αρσενικό και άλλα βαρέα μέταλλα, θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη δημόσια υγεία. Οι λιθογομωμένες με αδρανή υλικά στοές παρουσιάζουν προβλήματα έκλυσης αρσενικού, γεγονός που επιβάλλει συνεχή παρακολούθηση και έλεγχο. Κατ’ επανάληψη έχουν επισημανθεί περιστατικά ρύπανσης των υδάτων με αρσενικό στα παρακείμενα χωριά (Νεοχώρι, Ολυμπιάδα κ.α.). Όπως επίσης απάντησε η Επιτροπή στην ερώτηση του Ευρωβουλευτή για την αποστράγγιση του ορεινού όγκου του Στρατωνικού, που ανήκει στο δίκτυο ΝΑΤURA 2000 προκειμένου να κατασκευαστει η Συνέχεια

Οι ρωγμές στα σπίτια, από τις συνεχείς εκρήξεις των φουρνέλων των μεταλλείων κάτω απ’ τον οικισμό, συνεχίζουν να προκαλούν ανησυχία στους κατοίκους της Στρατονίκης, ενός χωριού που στο παρελθόν, είχε δώσει έναν μεγάλο αγώνα για να διώξει την TVX Gold. Ρεπορτάζ του διαδικτυακού τόπου www.alterthess.gr

Τα φουρνέλα της Στρατονίκης

Ρεπορτάζ: Σταυρούλα Πουλημένη / Σχετικό link: http://alterthess.gr/content/ta-foyrnela-tis-stratonikis

Μια περιοχή στην Β.Α. Χαλκιδική ζει με τα φουρνέλα κάτω από τα πόδια της. Ρωγμές στα σπίτια από τις συνεχείς εκρήξεις της εταιρείας Ελληνικός Χρυσός προκαλούν ανησυχία στους κατοίκους ενός χωριού το οποίο στο παρελθόν  μαζί με την Ολυμπιάδα είχε δώσει έναν μεγάλο αγώνα για να διώξει την προκάτοχο της Ελληνικός Χρυσός, την TVX Hellas. Τι γίνεται όμως αυτή τη στιγμή στην περιοχή; Το alterthess βρέθηκε το προηγούμενο μήνα στην Στρατονίκη αναζητώντας τα χνάρια της άγνωστης σε πολλούς ιστορίας της.

dsc02167

Η ιστορία των φουρνέλων

Η υπόθεση της Στρατονίκης μας γυρίζει 13 χρόνια πίσω όταν στις αρχές του 2000 η εταιρεία TVX, ιδιοκτήτρια των μεταλλείων Στρατονικού Όρους προχωρά χωρίς άδεια στην εκμετάλλευση του μεταλλείου «Μαύρες Πέτρες» που βρίσκεται κάτω (από τον δομημένο οικισμό) της  Στρατονίκης. Οι κάτοικοι αντιδρούν και με καθημερινές πορείες εμποδίζουν τους εργαζόμενους  να μετακινηθούν στις στοές. Τον Φεβρουάριο του 2002 ο τότε υφυπουργός Ανάπτυξης νομιμοποιεί την εξόρυξη  και τα ΜΑΤ «εγκαθίστανται» στο χωριό. Επί 8 σχεδόν μήνες (2001-2002) η αστυνομία περιφρουρεί καθημερινά τους κατοίκους οι οποίοι προσπαθούν να σώσουν εκτός από την αξιοπρέπειά τους,  τα σπίτια τους και την καθημερινή τους ζωής από τις εκρήξεις των φουρνέλων εξόρυξης. Στο χωριό εμφανίζονται παντού καθιζήσεις και ρωγμές στα σπίτια  ενώ σύντομα η αστυνομία προχωρά σε συλλήψεις 208 κατοίκων της Στρατονίκης  που αντιδρούν. Και ενώ η κυβέρνηση κωφεύει στις ανησυχίες των κατοίκων παράλληλα επιχειρείται διαρρήξη της κοινωνικής συνοχής  με προσλήψεις κατοίκων για εργασία από την εταιρεία. Η ιστορία αυτή τελειώνει το 2002 όταν το  ΣτΕ μετά την προσφυγή του Δήμου Σταγείρων -Ακάνθου γνωμοδοτεί αρνητικά στην μεταλλουργία χρυσού και στα επενδυτικά σχέδια της TVX Hellas.

Η απόφαση εκείνη καταλήγει ως εξής:«…όπως προκύπτει από τα στοιχεία αυτά, το αναλισκόμενο για την κατασκευή του έργου φυσικό κεφάλαιο, δηλαδή δασικές εκτάσεις,υδατορέματα και ο εν γένει καταλαμβανόμενος από τις εγκαταστάσειςχώρος καθώς και οι επαπειλούμενοι από την λειτουργία του κίνδυνοι,ενόψει της επιλεγείσης μεθόδου παραγωγής του χρυσού, εμφανίζονταιδυσανάλογοι εν σχέσει προς το προσδοκώμενο όφελος από τηνεισαγωγή στην χώρα νέας τεχνολογίας για την εκμετάλλευση τουορυκτού πλούτου και την αύξηση της απασχολήσεως του εργατικούδυναμικού της περιοχής, που είναι τα προκύπτοντα από τον φάκελο καιληφθέντα υπ‘ όψιν από την διοίκηση οφέλη από την εγκατάσταση.Συνεπώς, η προσβαλλομένη πράξη, που παρίσταται ως προϊόνπλημμελούς σταθμίσεως μεταξύ αφενός σκοπών θαλπομένων μεν από τον νόμο και το Σύνταγμα αλλά όχι επαρκών να αντισταθμίσουν τηνεπαπειλούμενη βλάβη του φυσικού περιβάλλοντος και αφετέρου τηςτελευταιας αυτής βλάβης, είναι μη νόμιμη και πρέπει να ακυρωθή για τον λόγο αυτόν.».

Μετά την απόφαση αυτή η TVX Hellas εκβιάζει τους εργαζομένους με απολύσεις αν δεν συνεχιστεί η εξόρυξη στην Στρατονίκη.

Τον Ιούνιο του 2002  συζητείται στην Ολομέλεια του Συμβουλίου Επικρατείας η υπόθεση της Στρατονίκης και στις 6 Δεκεμβρίου  δημοσιεύεται επίσημα η απόφαση που κρίνει παράνομη της εξόρυξη. Η TVX Hellas αγνοώντας την απόφαση αυτή συνεχίζει τις εκρήξεις με φουρνέλα οι οποίες σταματούν οριστικά στις 7 Ιανουαρίου του 2003 όταν το Υπουργείο Ανάπτυξης δίνει εντολή στην εταιρεία να σταματήσει την εξόρυξη. Τον Φεβρουάριο όμως του 2003 παρέχεται από τον ίδιο τον υφυπουργό περιβάλλοντος (κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ) νέα έγκριση εξόρυξης κάτω από τη Στρατονίκη από την θυγατρική της  TVX (Kinross) η οποία θέτει το προσωπικό των 480 εργαζομένων σε διαθεσιμότητα. Τελικά η TVX Hellas το 2003 πτωχεύει και εγκαταλείπει οριστικά την χώρα μας.dsc02164

Ερχόμαστε τώρα πιο κοντά στο σήμερα όταν το 2003  εμφανίζεται η νέα εταιρεία Ελληνικός Χρυσός στην οποία μεταβιβάζεται η έκταση των 317.000 στρεμμάτων στην οποία συμπεριλαμβάνονται και τα μεταλλεία «Μαύρες Πέτρες» στη  Στρατονίκη. Έτσι στις αρχές του 2005 η εταιρεία υποβάλει Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για εκμετάλλευση του μεταλλείου στη Στρατονίκη στην οποία δεν περιλαμβάνεται η χρήση φουρνέλων (η ΜΠΕ αναφέρει ότι η χρήση θα γίνεται μόνο για το 30% των δραστηριοτήτων και αυτό σε εξαιρετικές περιπτώσεις). Η τότε κυβέρνηση εγκρίνει την εξόρυξη με τους κατοίκους να προσφεύγουν ξανά στο ΣτΕ το οποίο αν και δέχτηκε ότι οι κάτοικοι υφίστανται ζημιά από τις εργασίες της εταιρείας απορρίπτει το  αίτημά τους. (Το 2009 εκδίδεται η σχετική απόφαση).

Συνεχίζονται οι εκρήξεις κάτω από το χωριό

Κατά παράβαση των όρων της άδειας που είχε λάβει η εταιρεία Ελληνικός Χρυσός στην οποία δεσμευόταν ότι θα κάνει χρήση μετροπόντικα, οι εκρήξεις με τα φουρνέλα συνεχίζονται και σήμερα με αποτέλεσμα  οι  κάτοικοι εκεί  να βιώνουν στο σπίτι τους τρεις φορές την ημέρα έναν μικρό σεισμό. Να σημειωθεί ότι ήδη από τον Μάρτιο του 2008, οι κάτοικοι προχωρούν σε συνεχείς μηνυτήριες αναφορές  (οι οποίες τέθηκαν στο αρχείο) εκφράζοντας την ανησυχία τους τόσο για τις εκρήξεις στο χωριό τους όσο και για τα έγκοιλα (γεωλογικά κενά) που είχαν διαπιστωθεί στην περιοχή και από το ίδιο το ΙΓΜΕ. «Με τις γεωφυσικές μεθόδους, ηλεκτρικής τομογραφίας, παραμετρικών γεωηλεκτρικών βυθοσκοπήσεων  και γεωραντάρ (με την εφαρμογή της νέας καινοτόμου τεχνικής GPR/tracer) προσεγγίστηκε το πρόβλημα εντοπισμού κενών χώρων / εγκοίλων και κατακρημνίσεων στο εσωτερικό και στο άμεσο περιβάλλον του δημοτικού διαμερίσματος Στρατονίκης» ανέφερε η σχετική έκθεση του Ινστιτούτου.

«Προσπαθούμε να επαναφέρουμε το θέμα των φουρνέλων καθώς αισθανόμαστε καθημερινά ανασφάλεια σχετικά με την στατικότητα των σπιτιών μας. Οι τοίχοι των περισσοτέρων σπιτιών έχουν γεμίσει ρωγμές» λέει  κάτοικος του χωριού που θέλει να διατηρήσει την ανωνυμία του. «Δεν ξέρουμε τι συμβαίνει στο υπέδαφος. Πριν λίγο καιρό παρατηρήθηκε καθίζηση κοντά στην πλατεία του χωριού, καθίζηση η οποία καλύφθηκε από την εταιρεία με μπάζα γεμάτα αρσενικό»dsc02158      Το συμβάν αυτό το επιβεβαιώνει και άλλος κάτοικος του χωριού. «Το καλοκαίρι, ήταν περίπου 5-6 Αυγούστου όταν φορτηγά της Ελληνικός Χρυσός χωρίς σκέπαστρο απόθεσαν κάτω από το σπίτι μας μπάζα προκαλώντας εκκωφαντικό θόρυβο και ένα σύννεφο σκόνης» δηλώνει από την πλευρά του ο Γιώργος Τσανανάς.  «Είναι απαράδεκτο σε δημόσιο χώρο να εναποτίθενται μπάζα ομοιογενή από «στείρα» προκαλώντας τόση σκόνη στην περιοχή» πρόσθεσε επισημαίνοντας ότι το περιστατικό αυτό έχει συμβεί και άλλες φορές στην διάρκεια του καλοκαιριού. Να σημειωθεί ότι τα στείρα είναι επιβαρυμένα με βαρέα μέταλλα και σύμφωνα με τον κανονισμό μεταλλευτικών δραστηριοτήτων απαγορεύεται να μεταφέρονται εκτός εργοταξίου.

 «Με την επαναλειτουργία των φουρνέλων καταλήξαμε σε αυτό το χάλι» λέει ο Γιώργος Κανταράς  δείχνοντας μου τις ρωγμές στο σπίτι του. «Έχουμε καταγγείλει πολλές φορές το γεγονός αυτό στην εισαγγελία Πολυγύρου αλλά δεν έχει γίνει τίποτα. Δεν πρόκειται προφανώς για το μοναδικό παράδειγμα ατασθαλιών και παρανομιών της εταιρείας. Το 2010 η όξινη απορροή στο Στρατώνι στην στοά 52 είχε ως αποτέλεσμα να γεμίσει απόβλητα το χωριό, απόβλητα που έφτασαν μέχρι και το σχολείο.» dsc02153

Στην Στρατονίκη δεν είναι εύκολο να μιλάς ούτε να εκφράζεις την αντίδραση σου με δημόσιο τρόπο. Στο χωριό επικρατεί μια περίεργη σιωπή αναφορικά με την εταιρεία και όχι τυχαία μιας και η τελευταία έχει καταφέρει να φιμώσει τις φωνές αρκετών κάνοντας προσλήψεις από την περιοχή. «Ζούμε σε ένα κλίμα φόβου. Πολλά άτομα που αντιδρούν δεν μπορούν να το εκδηλώσουν» λέει ο Γιώργος και προσθέτει «Τα μεταλλεία έπρεπε να κλείσουν οριστικά όταν έφυγε η TVX Hellas. Υπεύθυνη είναι και η τότε δημοτική αρχή που δεν προνόησε έτσι ώστε να σταματήσει κάθε επίδοξη εταιρεία να εκμεταλλευτεί την περιοχή»

«Πρέπει να το κλείσουμε το ζήτημα των εξορύξεων οριστικά στην Χαλκιδική, είτε στην Στρατονίκη είτε στις Σκουριές, είτε στην Ολυμπιάδα. Η περιοχή πρέπει να αποχαρακτηριστεί από μεταλλευτική γιατί έχει τεράστιες αναπτυξιακές δυνατότητες, χωρίς να γίνουμε real estate. Οι εξορύξεις αυτές στην Στρατονίκη, παρά το γεγονός ότι δεν είναι εξορύξεις χρυσού αλλά μικτών θειούχων  και άλλων μετάλλων προκαλούν πολλαπλάσιες ζημιές απ’ ότι ωφέλειες για τον τόπο» συμπληρώνει ο Δ. Λουζικιώτης επίσης κάτοικος του χωριού και προσθέτει:«Δείτε τι γίνεται με τις Σκουριές -που δεν είναι και πολύ μακριά από την Στρατονίκη-. Αύριο το ίδιο θα συμβεί στην «Πιάβιτσα» κοκ. Αν π.χ., γίνει το χημικό εργοστάσιο παραγωγής θειϊκού οξέος (που προβλέπει η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων), θα βρίσκεται 1,5 χιλμ πιο κάτω απ’ το χωριό μας. Ο μόνος που κερδίζει είναι η εκάστοτε εταιρεία και οι πολιτικοί ανδρείκελα που έθεσαν σε ομηρία την Πατρίδα μας, υπέρ της μονοκαλλιέργειας των μεταλλείων, με αντάλλαγμα τα προνόμιά τους. Το αποτέλεσμα είναι για αυτούς η υπερκερδοφορία από χρηματιστηριακά κεφάλαια ενώ αύριο, εάν δεν τους συμφέρει η μεταλλευτική δραστηριότητα, θα εγκαταλείψουν τα χωριά μας και εμείς θα μείνουμε με το λεηλατημένο περιβάλλον»

Σχετικά με το ποιες ασχολίες  θα μπορούσαν  να αντικαταστήσουν  τις εξορύξεις ο Δ. Λουζικιώτης λέει « Θα μπορούσαμε να ασχοληθούμε με δεκάδες άλλα πράγματα. Έχουμε παραγωγή πλήθους τοπικών προϊόντων, ακόμη και διάσημων βοτάνων μέχρι την κτηνοτροφία, την αλιεία, την μελισσοκομία. Θα μπορούσαμε να εκμεταλλευτούμε  τον ιστορικό και πολιτιστικό πλούτο της περιοχής (Αριστοτέλης, Άγιος Όρος), θα μπορούσαν να στηριχτούν μικρές επιχειρήσεις που θα λειτουργούν σύμφωνα με το τοπικό συμφέρον και όχι οι πολυεθνικές που το μόνο πράγμα που εξυπηρετούν είναι η  διαπλοκή.

Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχει  δυνατότητα εναλλακτικής ανάπτυξης  για την περιοχή . Ως παράδειγμα φέρνει το Κέντρο Πολιτισμού «Αριστοτέλης ο Σταγειρίτης»  καθώς και την μελέτη που έχει ο ίδιος εκπονήσει για την ίδρυση και λειτουργία του «Οικομουσείο Μαντεμοχωρίων. «Μια μελέτη που», όπως καταλήγει, «πραγματοποιήθηκε ιδίοις δαπάνης και που μένει να μπει σε εφαρμογή» (www.perix.org )

Σταυρούλα Πουλημένη

Aξιοπιστία 2. Περιβαλλοντικές συνέπειες της χρήσης κυανίου στη μεταλλευτική στα εργοτάξια εφαρμογής του (Στρατώνι) και ο αδειοδοτικός μηχανισμός της χώρας

Του Γιώργου Κ. Τριανταφυλλίδη, Λέκτορα της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ.

Το κυάνιο, σε εμπορική μορφή ως κυανιούχο νάτριο, εφαρμόζεται στη μεταλλευτική τεχνολογία σε δύο περιπτώσεις οι οποίες από περιβαλλοντική άποψη ενδιαφέρουν την Ελλάδα: Στον εμπλουτισμό των μεταλλευμάτων και στην υδρο-μεταλλουργία του χρυσού.

Και οι δύο εφαρμογές εκμεταλλεύονται μία καίρια ιδιότητα της ουσίας αυτής όταν βρίσκεται σε υδατικά διαλύματα (το κυανιούχο νάτριο διαλύεται πολύ εύκολα στο νερό): Προσροφάται στην επιφάνεια των κόκκων των πετρωμάτων. Δηλαδή όταν αναμιχθεί ένα λειοτριβημένο πέτρωμα σε υδατικό διάλυμα κυανιούχου νατρίου οι κόκκοι του γίνονται γρήγορα φορείς προσροφημένων κυανιόντων, για να το καταλάβετε όλοι «τσαμπιά σταφύλια και οι ρόγες είναι τα κυάνια». Η ενέργεια προσρόφησης ΔΕΝ είναι σταθερή οπότε η εκρόφησή τους είναι θέμα χρόνου ΜΗ προσδιορίσιμου.

Μήπως ακούσατε τίποτε για την ιδιότητα αυτή στις μελέτες των εταιριών ή, ακόμη χειρότερα, από τους υπευθύνους του αδειοδοτικού μηχανισμού της χώρας;  Όπως θα αντιληφθείτε εύκολα οι ευθύνες τους για τις περιβαλλοντικές συνέπειες στην αδειοδότηση εφαρμογών του κυανίου είναι βαρύτατες και να μη κρύβονται πίσω από τις οδηγίες του Verheugen.

Από κεί και πέρα το θέμα είναι καθαρά κινητικό, δηλαδή θα προλάβει το προσροφημένο κυάνιο να διαλύσει τα μέταλλα από τους κόκκους (μεταλλουργία του χρυσού) και σε ποια έκταση και μέσα σε πόσο χρόνο;

Ας επανέλθουμε όμως στην πρώτη εφαρμογή  του κυανίου, στον εμπλουτισμό των μεταλλευμάτων, διεργασία η οποία εφαρμόζεται εδώ και περισσότερο από 10 χρόνια στο Στρατώνι (σήμερα Μαύρες Πέτρες κάτω από τη Στρατονίκη).

Γίνεται εξόρυξη του πετρώματος (γαληνίτης, σφαλερίτης, σιδηρο/αρσενοπυρίτης και στείρα), λειοτρίβησή του και εμπλουτισμός για να ξεχωρίσει ο γαληνίτης και ο σφαλερίτης τα οποία είναι τα συμπυκνώματα προς πώληση.

Στα μπάνια του εμπλουτισμού, για να ξεχωρίσουν τα προϊόντα που αναφέρθηκαν, γίνεται προσθήκη ξανθογονικών αλάτων (ξανθάτες) και κυανιούχου νατρίου. Και τα δύο είναι βαριά περιβαλλοντικά δηλητήρια.

Οι ξανθάτες προτιμητέα προσροφώνται στους κόκκους γαληνίτη και σφαλερίτη, τους καθιστούν υδρόφοβους και με εμφύσηση αέρα οι κόκκοι αυτοί κολλημένοι στην επιφάνεια των φυσαλίδων αέρα επιπλέουν στην επιφάνεια του μπάνιου και απομακρύνονται προς πώληση. Μαζί τους, θεωρητικά τουλάχιστον, και οι ξανθάτες.

Το κυανιούχο νάτριο είναι καταβυθιστικό αντιδραστήριο, δηλαδή προτιμητέα προσροφάται στους κόκκους του σιδηρο-αρσενοπυρίτη, τους καθιστά υδρόφιλους και κατά τη διάρκεια της διεργασίας (δηλαδή μέχρι να απομακρυνθούν ο γαληνίτης και ο σφαλερίτης από την επιφάνεια του μπάνιου) τους κρατά στο εσωτερικό του μπάνιου. Μαζί με τα όποια στείρα υπάρχουν αποτελούν το απόβλητο της διεργασίας.

Είτε ως αδρομερή είτε ως χονδρομερή στείρα καταλήγουν είτε στο «Καρακόλι» είτε στη λιθογόμωση των στοών (στο απώτερο παρελθόν τα έριχναν στη θάλασσα στον κόλπο του Στρατωνίου). Από τη στιγμή αυτή αρχίζει η περιβαλλοντική δράση του κυανίου.

Όπως αναφέρθηκε παραμένει προσροφημένο στις επιφάνειες των κόκκων. Μετά από κάποιο χρόνο (πλήρως απροσδιόριστο και ισχυρά εξαρτώμενο από το περιβάλλον όπου βρίσκονται οι κόκκοι) θα προκαλέσει εκχύλιση (δηλαδή έκλυση μετάλλων στα νερά) μετάλλων και ιδιαίτερα του αρσενικού αλλά και του καδμίου.

Τονίζεται εμφατικά ότι εκχύλιση αρσενικού από πετρώματα δεν συμβαίνει στο νερό της βροχής, εάν θέλετε συμβαίνει αλλά σε ελάχιστες ποσότητες περιβαλλοντικά αποδεκτές. Ιχνη κυανίου όμως στο νερό το διαλύουν ανεξέλεγκτα.

Η απόρριψη επομένως του αρσενοπυρίτη  στο «Καρακόλι» και στη λιθογόμωση ισοδυναμεί πρακτικά με ελεύθερη διάθεση του κυανίου στο περιβάλλον.

Υποκριτικά γίνεται προσθήκη τσιμέντου στο υλικό λιθογόμωσης για να «αδρανοποιήσει» το κυάνιο!!!!! Δηλαδή το τσιμέντο (10% κατά βάρος) θα κρατάει συνεκτικά τους κόκκους του αρσενοπυρίτη οπότε δεν θα γίνεται ανεξέλεγκτη έκλυση δηλητηρίων μέσα στις στοές!!!!!!!

Πρόκειται για τριτοκοσμική επιβολή του οικονομικού συμφέροντος στον αδειοδοτικό μηχανισμό (δόθηκαν βλέπετε εγκρίσεις γι’ αυτό το περιβαλλοντικό μασκαραλίκι). Τα υπόγεια νερά στο Στρατώνι είναι νερά όξινης απορροής (δηλαδή περιέχουν θειικό οξύ), έχουν pH ίσως και κάτω από την τιμή 3.

Μπορούν να μας πληροφορήσουν οι αδειοδοτήσαντες τη λιθογόμωση που στον κόσμο ολάκερο υπάρχουν αποθήκες θειικού οξέως με pH 3 και κάτω, εκτεθειμένες στο νερό της βροχής και κατασκευασμένες από τσιμέντο (και μάλιστα με περιεκτικότητα 30% κατά βάρος); Αυτό το υδατικό περιβάλλον δεν το καταστρέφει το τσιμέντο;

Tα τελευταία δέκα χρόνια λοιπόν με 250 εργάσιμες ημέρες το χρόνο έχει γίνει χρήση 250 τόνων κυανιούχου νατρίου (στα μπάνια προστίθενται 100 κιλά κυανιούχου νατρίου την ημέρα για επεξεργασία 1000 τόνων μεταλλεύματος, δηλαδή 25 τόνοι το χρόνο) οι οποίοι πρακτικά έχουν καταλήξει στη λιθογόμωση ή στο «Καρακόλι».

Με βάση τα ατομικά βάρη η ποσότητα αυτή πρακτικά ισοδυναμεί για υδατικά διαλύματα με 125 τόνους καθαρού υδροκυανίου εν δυνάμει διαθέσιμων να εκχυλίσουν αρσενικό και κάδμιο στους υπόγειους υδροφορείς. Πρόκειται για μία οικολογική βόμβα στη βόρεια Χαλκιδική και δεν ιδρώνει το αυτί κανενός.

Πριν 5 χρόνια σε Ομάδα Εργασίας του ΤΕΕ Κεντρικής Μακεδονίας  αναδείξαμε την τοξικότητα της διεργασίας και ζητήσαμε η απόθεση του αρσενοσιδηροπυρίτη να γίνεται σε ανεξάρτητο ελεγχόμενο χώρο ενώ η λιθογόμωση να γίνεται με καθαρό αδρανές υλικό από ανεξάρτητη εξόρυξη. Αλλά βλέπετε τα οικονομικά συμφέροντα (η πρότασή μας είχε κάποιο κόστος αλλά θα γλύτωναν τουλάχιστον οι υπόγειοι υδροφορείς από 60 τόνους υδροκυανίου) άλλα βούλονται!!!

Οπότε το αρσενικό άρχισε να βγάζει μύτη πρόσφατα στα υπόγεια νερά της Χαλκιδικής. Σε γεώτρηση υδροληψίας στη Μεγάλη Παναγιά ξεπέρασε τα όρια και ο Δήμος αναγκάστηκε να τη σφραγίσει. Ακούω ότι και στην Καλλικράτεια και στα Ελαιοχώρια εμφανίσθηκε αρσενικό  στα υπόγεια νερά.

Τι έκαναν οι αρμόδιοι για να διαπιστώσουν εάν η παρουσία του συνδέεται με τα όσα προαναφέρθηκαν; Μπορούν εύκολα και φθηνά με χρήση κατάλληλων δεικτών να το διαπιστώσουν. Δεν το έκαναν μέχρι σήμερα αλλά ζήτησαν από τους Θεσσαλονικείς πρόσφατα 35 € ανά εξοχικό σπίτι ανά έτος για να βελτιώσουν το περιβάλλον στη Χαλκιδική !!!!! Μήπως θα καθάριζαν και τα υπόγεια νερά από το αρσενικό με τα χρήματα αυτά;

Εγώ δηλαδή προσωπικά τα πλήρωσα παρά την επιφύλαξή μου για το κυάνιο (υπέθεσα μήπως στη Νομαρχία Χαλκιδικής έχουν τη μέθοδο με  το μαγικό ραβδί για να μας απαλλάξουν από το αρσενικό των νερών!!!).

Για την αδειοδότηση της λιθογόμωσης με τη μορφή που γίνεται σήμερα δεν θα έπερεπε να παραιτηθεί κάποιος από τους αρμόδιους του αδειοδοτικού μηχανισμού;

Και αφού δεν μπορούν να ελέγξουν μία τόσο μικρή (για εξορυκτικά δεδομένα) διεργασία θα ελέγξουν τον επερχόμενο Βουκεφάλα της μεταλλουργίας του χρυσού με κυάνωση, κρυμμένοι πίσω από την οδηγία Verheugen;

Ας απαντήσουν στο καίριο ερώτημα  που πάει το κυάνιο που πέφτει στα μπάνια του εμπλουτισμού στο Στρατώνι; Ζητώ με απλά λόγια το ισοζύγιο εφαρμογής της ουσίας αυτής από τον αδειοδοτικό μηχανισμό (όχι από την εταιρία) για λογαριασμό της κοινωνίας ανθρώπων στη Χαλκιδική. Με την απλή μπουγάδα (δηλαδή με ξέπλυμα με καθαρό νερό) φεύγει το κυάνιο από τους κόκκους; Για αξιοπιστία βλέπετε μιλάμε.

Τι λένε όλοι αυτοί που έχουν εξοχικά σπίτια στη Χαλκιδική; Άσε δηλαδή τον κοσμάκη τοπικά που τα τρώει τα δηλητήρια.

Η θα έπρεπε εγώ να προβώ σε διεθνή δημοσίευση σε περιοδικά αυτής της κατάντιας για να ικανοποιήσω και τον κ. Σκαρπέλη;

Ουρανούπολη Κυριακή 13 Δεκεμβρίου. Εκδήλωση ενημέρωσης για το λεγόμενο «Νέο Επενδυτικό Σχέδιο» των μεταλλείων του Στρατονικού Όρους!

Βλέπετε η προσπάθεια που καταβάλλουν οι μεταλλευτικές εταιρείες να μετατρέψουν ολόκληρη τη Βόρειο Χαλκιδική σε μεταλλευτική χαβούζα ενδιαφέρει όλο και περισσότερους. Η Ουρανούπολη άλλωστε δεν είναι και στην άλλη άκρη της χώρας. Υδροδοτείται από τα νερά του Κακκάβου και έχει επιλέξει εδώ και πολλά χρόνια μια άλλου τύπου ανάπτυξη με την οποία τα πάει πολύ καλά. Και καταλαβαίνει πως δεν μπορούν να συνυπάρξουν η απασχόληση που αφορά την επισκεψιμότητας, τη μεταποίησης, τις υπηρεσίες, με τα κυάνια, τα αρσενικά και μηδενικές ποσότητες ύδατος, όσοι κι αν κάποιοι προσπαθούν επιμελώς να μας πείσουν για το αντίθετο. Εμείς οι Στρατονικιώτες άλλωστε το γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά αυτό, καθώς βλέπουμε το χωριό μας τόσα χρόνια να φθίνει και να έχει περιέλθει στη μιζέρια και την υποβάθμιση εξαιτίας της μακροχρόνιας μονοκαλλιέργειας των μεταλλείων.

Ραντεβού λοιπόν την Κυριακή 13 Δεκεμβρίου στις 12 το μεσημέρι στο γραφείο της πρώην Κοινότητας Ουρανούπολης όπου επιστήμονες, ακτιβιστές και πολίτες της περιοχής θα ενημερώσουν τους κατοίκους της Ουρανούπολης και όχι μόνο.