Αξιοπιστία 4 – Κυάνωση μεταλλευμάτων για παραγωγή χρυσού. Δαρβινική και τεχνοκρατική προσέγγιση στην κριτική της. Το χημικό πλαίσιο λειτουργίας της.

Του Γιώργου Κ. Τριανταφυλλίδη, Λέκτορα της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ.

Για την κριτική της διεργασίας στην ΕΕ  σε χημικό – οικολογικό πλαίσιο αφορμή έδωσε το άρθρο των F. Korte, M. Spiteller and F. Coulston “The Cyanide Leaching Gold Recovery Process (CLGR), A non-sustainable Technology with unacceptable Impacts to Ecosystems and Humans – The Disaster in Romania” (2000). Τότε έγινε σαφές ότι θα επιχειρηθεί άκρατη εφαρμογή της διεργασίας σε χώρες της ΕΕ. Ο Καθηγητής της Περιβαλλοντικιής Χημείας του Πανεπιστημίου του Μονάχου F. Korte ήταν κεντρικός εισηγητής  της διημερίδας για τη μεταλλουργία του χρυσού του Περιφερειακού Τμήματος Θράκης του ΤΕΕ στις 14-15 Οκτωβρίου 2000 στην Κομοτηνή. Είχε δραστηριοποιηθεί και στην Τουρκία στη δεκαετία του 1990. Κατά τη συμμετοχή του αντιλήφθηκε την έκταση του προβλήματος, επισκέφθηκε την Ελλάδα τον Ιανουάριο του 2001 και παρουσίασε τις θέσεις του στο Σύμβουλο – Εισηγητή για το θέμα της TVX  κ. Κωνσταντίνο Ράντο του ΣτΕ. Απέστειλε τέλος επιστολή προς τον κ.  Romano Prodi στην ΕΕ ζητώντας του να μη γίνει αποδεκτή η εφαρμογή της κυάνωσης για παραγωγή χρυσού στις χώρες της ΕΕ. Την ίδια περίοδο η Τσεχία απέρριψε την εφαρμογή της μεθόδου στη χώρα αυτή και το Δεκέμβρη του 2009 και η Ουγγαρία έπραξε το ίδιο.

Άλλες όμως ήταν οι βουλές μέσα στους κύκλους της ΕΕ από το 2002 και εντεύθεν. Επικράτησε η άποψη των εταιριών παραγωγής κυανιούχου νατρίου (Degussa) και χρυσού. Παρά μία παλαιότερη απόφαση του Ευρωπαικού Κοινοβουλίου για απόρριψη εφαρμογής της μεθόδου η πρωτοβουλία Verheugen επανέφερε στις χώρες της ΕΕ ένα καθεστώς της εποχής της αποικιοκρατίας του Kortez. Το χρήμα άφθονο, η αντίδραση από την υπόλοιπη κοινωνία ανύπαρκτη, η μέθοδος δεν θα εφαρμοσθεί σε χώρες της κεντρικής Ευρώπης όπως η Γερμανία ή η Ολλανδία, οι μεσογειακές χώρες βουτηγμένες σε δημοσιονομική κατάντια (άρχισαν πλέον και μας αποκαλούν PIGS δηλαδή Portugal, Irland, Greece, Spain θα καταστρέψουν τη ζώνη του Ευρώ), Βουλγαρία και Ρουμανία εκλιπαρούν για επιδοτήσεις και το αποτέλεσμα ήταν η ΚΥΑ 39624/25-9-2009 για τη διαχείριση των εξορυκτικών αποβλήτων με την οποία αδειοδοτείται η κυάνωση στην Ελλάδα. Φάρος σοβαρότητας μέχρι σήμερα η Ουγγαρία.

Η μέθοδος της κυάνωσης εδράζεται σε πολύ σύνθετη χημεία των υδατικών διαλυμάτων του κυανίου για εκχύλιση και παραγωγή χρυσού. Διεθνώς έχει χυθεί πολύ μελάνι για το θέμα των συνεπειών οπότε στα πλαίσια του σημερινού κειμένου θα εστιασθώ στη λεγόμενη κωδικοποίηση της διεργασίας (από τη χημική – περιβαλλοντική σκοπιά)  από πλευράς των εταιριών και στην αποκωδικοποίηση από τους κριτές της.

Μετά το γνωστό ατύχημα στη Baia – Mare και την εκτεταμένη ρύπανση των νερών του Δούναβη από κυανιούχα κατάλοιπα το ICME (International Council on Metals and the Environment), ένας οργανισμός ο οποίος χρηματοδοτήθηκε κατά κύριο λόγο από τη βιομηχανία χρυσού, μαζί με την UNEP (United Nations Environmental Programme) με σειρά από meetings προετοίμασαν έναν κώδικα διαχείρισης του κυανίου στη μεταλλουργία χρυσού. Τα βασικά σημεία του κώδικα εμφανίζονται στη  ΚΥΑ 39624 πράγμα το οποίο σημαίνει ότι το ΥΠΕΧΩΔΕ στήριξε τα οικονομικά συμφέροντα των εταιριών και τίποτε άλλο. Ας σημειωθεί ότι το ICME αντικαταστάθηκε από έναν άλλο χρηματοδοτούμενο από τις εταιρίες οργανισμό τον ICMM (Intenational Council for Mining and Metals).

Η διεργασία της κυάνωσης αφού επεξεργασθεί το πέτρωμα επί 24 ώρες στα μπάνια κυανίου εφαρμόζει μία από τις λεγόμενες μεθόδους αποτοξικοποίησης για υποβάθμιση της παρουσίας ζωντανών κυανιόντων (μετατροπή των κυανιούχων προς κυανικά) και τελικά απορρίπτει τον πολφό στη λίμνη τέλματος.

Τρεις είναι οι πλέον σημαντικές μέθοδοι αποτοξικοποίησης (σύμφωνα με τις εισηγήσεις στη διημερίδα Κομοτηνής). Αναφέρονται ακολούθως με τις ενδιάμεσες χημικές ενώσεις τις οποίες δημιουργούν:

1. Αλκαλική χλωρίωση (κυανικά, κυανίδιο του χλωρίου, χλωραμίνες, υποχλωριώδη άλατα)

2. Μέθοδος INCO ή διαφορετικά γνωστή ως μέθοδος SO₂/αέρα (κυανικά, θειοκυανιούχα, θειικό  οξύ)

3. Μέθοδος Degussa ή διαφορετικά μέθοδος Η₂Ο₂ (υδροξείδια μετάλλων, σιδηρικυανιούχος χαλκός)

Kεντρικό σημείο της χημείας των τελμάτων για τις εταιρίες μετά την απόρρριψη του πολφού είναι η εστίαση στην περιεκτικότητα της υγρής φάσης του τέλματος στα λεγόμενα κυανίδια WAD (κυανίδια διιστάμενα σε ασθενή οξέα, weak acid dissociable cyanides) τα οποία είναι τα πλέον εύκολα διιστάμενα. Στον κώδικα των εταιριών αναφέρεται οριακή περιεκτικότητα των κυανιδίων WAD 0,5 mg/lt (ppm) για απόρριψη (έμμεσα ή άμεσα) σε επιφανειακά νερά. Και αυτή περιεκτικότητα όμως είναι θανατηφόρα για πολλούς έμβιους οργανισμούς (πουλιά, ψάρια).

Για τα ελεύθερα κυανιόντα ο (free cyanides) ο κώδικας αποδέχεται 0,022 mg/lt (ppm) για απόρριψη στα νερά. Και η περιεκτικότητα αυτή είναι θανατηφόρα για έμβιους οργανισμούς. Στο σημείο όμως αυτό υπάρχει ένσταση για τη δυνατότητα αξιόπιστης μέτρησης ελάχιστης περιεκτικότητας των ελεύθερων κυανιόντων στα αναλυτικά εργαστήρια την οποία προσδιορίζουν στο 1 ppm.

Τέλος ο κώδικας αποδέχεται 50 ppm κυανιδίων WAD σε ανοικτά νερά περιεκτικότητα η οποία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από την κοινωνία των ανθρώπων που ζουν στο περιβάλλον διότι είναι τοξική και θανατηφόρα για πολλά έμβια είδη.

Εστω και παραγνωρίζοντας τη μη προσδιορίσιμη περιεκτικότητα σε προσροφημένα κυανίδια στη στερεά φάση η λογική αυτή δεν λαμβάνει υπόψη μία μεγάλη σειρά από κυανιούχες ενώσεις αλλά και ενδιάμεσες χημικές ενώσεις που υπάρχουν  μέσα στα τέλματα.

Συνοψίζοντας τους λόγους για τους οποίους από καθαρά χημική άποψη τα τέλματα της μεταλλουργίας χρυσού είναι απαράδεκτα αναφέρονται τα εξής:

1. Τα τέλματα από χημική άποψη είναι ιδιαίτερα σύνθετα σύνολα και ο χημικός τους προσδιορισμός εν πολλοίς είναι αδύνατος. Περιέχουν μία ποικιλία τοξικών ενώσεων (ελεύθερα κυανιόντα, μεταλλοκυανιούχα σύμπλοκα, κυανικά, θειοκυανιούχα, αμμωνία, πολλές οργανοκυανιούχες ενώσεις, δικυάνιο, κυανίδιο του χλωρίου, χλωραμίνες), διάφορα μέταλλα (As, Cd, Co, Cu, Fe, Pb, Ni, Se, Ag, Hg, Mo, V κ.α), αμέταλλα (θειικά, χλωρίδια, φθορίδια, νιτρικά) και ραδιενεργά στοιχεία (ράδιο, ουράνιο).

2. Το pH του τέλματος δεν είναι σταθερό. Παρουσιάζει διακυμάνσεις σε ευρέα όρια οπότε είναι αδύνατος ο έλεγχος παρουσίας ενώσεων οι οποίες εξαρτώνται από τη διάσπαση άλλων συναρτήσει της ενεργού οξύτητας.

3. Οι αναλύσεις ρουτίνας κρύβουν περισσότερα από όσα αναδεικνύουν. Οι ακριβείς αναλύσεις κυανιδίων στα νερά και τα εδάφη είναι πολύ δύσκολη διαδικασία. Υπάρχει ασυμφωνία των ειδικών για το πώς πρέπει να παίρνονται τα δείγματα, να διαφυλάσσονται, για το πώς πρέπει να γίνονται οι μετρήσεις για τις διάφορες κατηγορίες κυανιδίων. Ο κώδικας αυτά τα παραβλέπει και μένει στα WAD.

Ένα τρανταχτό παράδειγμα αποτελεί η επιδίωξη μέτρησης της περιεκτικότητας σε θειοκυανιούχα τα οποία διασπώνται σε ελεύθερα κυανίδια με το ηλιακό φως, το οποίο διασπά και άλλα μεταλλοκυανιούχα σύμπλοκα. Επομένως έχει μεγάλη σημασία ποια ώρα της ημέρας  γίνεται η δειγματοληψία.

4. H γεωχημική συμπεριφορά του υλικού των τελμάτων είναι πρακτικά άγνωστη. Η άποψη των εταιριών ότι τα κυανίδια  οξειδώνονται / διασπώνται όταν εκτεθούν στον αέρα και ότι όταν εισπνέονται από τον άνθρωπο σε χαμηλές δόσεις δεν αποτελούν πρόβλημα αποτελεί κάκιστη βάση για διαπραγμάτευση του θέματος μαζί τους. Το κυάνιο τείνει να σχηματίζει …εκατοντάδες ενδιάμεσες χημικές ενώσεις οι οποίες αν και λιγότερο τοξικές  είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες για τα έμβια όντα διότι επιβιώνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα στην ατμόσφαιρα (το καθαρό κυάνιο διασπάται από τις ηλιακές ακτίνες σε δύο χρόνια στην καθαρή ατμόσφαιρα). Τέλος η επιβίωσή του μέσα στα τέλματα χρονικά είναι πλήρως απροσδιόριστη.

Οι παραπάνω λόγοι καθιστούν πρόδηλους τους λόγους απόρριψης της διεργασίας από την κοινωνία σκεπτομένων ανθρώπων.

Τι έκανε όμως το ΥΠΕΧΩΔΕ και η ΕΕ; Υποτάχθηκαν άνευ όρων στις απαιτήσεις των εταιριών χρυσού και με το άρθρο 14 της ΚΥΑ  39624 βάζουν οριακή περιεκτικότητα κυανιόντων WAD στις λίμνες τα 10 ppm και όλα τα υπόλοιπα πάνε περίπατο.

Δεν θα αντιδράσει κανείς σ’ αυτήν την  κατάσταση; Από την Ουγγαρία περιμένουμε να διαφυλαχθεί η περιβαλλοντική ακεραιότητα του τόπου μας;

Απορρίφθηκαν από το ΣτΕ οι αιτήσεις ακυρώσεως κατοίκων της Στρατονίκης Χαλκιδικής κατά της Κοινής Υπουργικής Απόφασης

Μεταλλευτικές εγκαταστάσεις Στρατωνίου Χαλκιδικής

8/2/2010 Με τις Σ.τ.Ε. 462/2010 και 463/2010 (Ολομ.) απορρίφθηκαν αιτήσεις ακυρώσεως κατοίκων της Στρατονίκης Χαλκιδικής κατά της Κοινής Υπουργικής Απόφασης περί τροποποίησης της έγκρισης περιβαλλοντικών όρων των Μεταλλευτικών Εγκαταστάσεων Στρατωνίου καθώς και κατά της απόφασης του Υπουργού Ανάπτυξης με την οποία εγκρίθηκε τεχνική μελέτη για την επέκταση της εκμετάλλευσης του μεταλλείου, αντιστοίχως.

Αξιοπιστία 3 – Κυάνωση μεταλλευμάτων για παραγωγή χρυσού. Δαρβινική και τεχνοκρατική προσέγγιση στην κριτική της. Βιολόγοι να την αδειοδοτήσουν

Του Γιώργου Κ. Τριανταφυλλίδη, Λέκτορα της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ.

Εφαρμόζοντας η ΚΥA 39624/2209/E103 της 25/9/2009 την πρόσφατη (μετά το 2002)  λογική Verheugen της ΕΕ δημιουργεί ένα «νομικό» πλαίσιο για άκρατη εξορυκτική δραστηριότητα στην Ελλάδα. Οπου βρείτε μέταλλο βγάλτε το….αλλά με τις καλύτερα διατιθέμενες τεχνικές!! Επιτρέποντας λοιπόν να εκτελούνται επεμβάσεις οπουδήποτε, χαρακτηρίζοντας τους χώρους εξόρυξης «κοιλότητες» και αποδεχόμενη οριακές περιεκτικότητες κυανιόντων σε «λίμνες» ανοίγει τη χωρίς όρια αδειοδότηση μονάδων για παραγωγή χρυσού με τη μέθοδο της κυάνωσης. Επιτρέπει μάλιστα (δεν υπάρχει βαθύτερη….περιβαλλοντική εσχατιά!!!!) την απόρριψη κυανιούχων πολφών μέσα στις κοιλότητες απλά με τη γνωμάτευση της εταιρίας ότι τα….τοιχώματα της εκσκαφής….είναι στεγανά και τα εξορυκτικά απόβλητα ………σταθερά!!!!!!!

Ετσι, ειδικά στη Μακεδονία και τη Θράκη, βουνά ολόκληρα κυριολεκτικά, όπου υπάρχει χρυσός σε περιεκτικότητα 1 γραμμαρίου στον τόνο πετρώματος, θα χαρακτηρίζονται «κοιτάσματα» χρυσού. Θα επέρχεται εξόρυξη των βουνών, άλεσή τους και εκχύλιση σε υδατικά μπάνια με 200 ppm κυανιούχου νατρίου με τελικό προιόν το χρυσό. Εκατομμύρια τόνοι γης (για 1 τόνο χρυσού 1.000.000 τόνοι πετρώματος) θα χαρακτηρίζονται απόβλητο και θα απορρίπτονται στις «λίμνες» τέλματος. Ποτάμια καθαρού νερού (βρόχινου ή άντλησης από υπόγειους υδροφορείς) θα δέχονται το κυανιούχο νάτριο για να καταστούν φορέας εκχύλισης του χρυσού. Οι επεμβάσεις (σε πρώτο, αρχικό στάδιο) θα φθάνουν μέχρι τα 400 έως 500 m βάθος. Μέχρι εκεί όπου σήμερα αποδεδειγμένα σ’ όλες τις πεδινές εκτάσεις της χώρας εμφανίζεται κατά την άντληση το θαλασσινό νερό. Δηλαδή μέχρι εκεί όπου για τον άνθρωπο τελειώνει η ζωή!!!!!!!!

Και η κεντρική περιβαλλοντική τους προσέγγιση: Αφού πάρουμε αυτό που ζητάμε από το πέτρωμα το επαναφέρουμε στην αρχική του θέση (δηλαδή μέσα στην «κοιλότητα»), άρα πρακτικά δεν υπάρχει περιβαλλοντικό πρόβλημα

Στέκομαι επί 10 χρόνια στην κριτική της διεργασίας αυτής και τη χαρακτήρισα «μη βιώσιμη» στις εκδηλώσεις της Helleco 2003 του ΤΕΕ. Από τότε βρέθηκα σε πάρα πολλές εκδηλώσεις ανάδειξης των καταστροφικών της συνεπειών και τις ανέλυσα, όσο τουλάχιστον καλύτερα μπορούσα. Σήμερα αισθάνομαι περισσότερο ώριμος να εκφέρω ένα συνολικό πλαίσιο κριτικής μήπως και το αφουγκραθούν οι πολιτικοί της χώρας. Αυτοί που επί 25 χρόνια βγάζουν νόμους  και στηρίζουν τέτοιες δράσεις αλλά ΔΕΝ κατόρθωσαν να στήσουν μία μονάδα να δουλέψει λόγω της ποικίλης αντίδρασης τοπικών φορέων αλλά και των καταδικαστικών αποφάσεων του ΣτΕ σε σχετικές αποφάσεις τους.

Γιγαντιαίες λοιπόν επεμβάσεις στα οικοσυστήματα στη Μακεδονία και Θράκη, κυάνωση και παραγωγή χρυσού. Βρείτε χρυσό και πάρτε τον και πετάξτε τα κυανιούχα κατάλοιπα όπου βρείτε τρύπα ανοικτή στη γη (Verheugen!!!!!).

Σκεφθείτε όμως για λίγο και το οικοσύστημα. Αντλούμε νερό και ποτίζουμε τα χωράφια ή απλά το πίνουμε. Το νερό, εκτός από απλή ένωση υδρογόνου και οξυγόνου, περιέχει μία ποικιλία μικροοργανισμών, απαραίτητων για την ομαλή λειτουργία του οργανισμού μας. Περιέχει και ιόντα μετάλλων τα οποία προέρχονται από εκχύλιση των πετρωμάτων μέσα στα ρήγματα των γεωλογικών σχηματισμών του υποβάθρου όπου ζούμε. Και μέσα στα ρήγματα υπάρχει ανάλογη ζωή μικροοργανισμών. Το οργανικό λοιπόν περιεχόμενο των γεωλογικών σχηματισμών «καταλύει» (βοηθάει, ελέγχει, διευκολύνει) τις αντιδράσεις εκχύλισης ιόντων μετάλλων. Πρόκειται για μία υπέρλεπτη ισορροπία την οποία μόνον ο πλάστης μπορεί να ερμηνεύσει. Aυτή η  διεργασία είναι η ζωή.

Και ερχόμαστε να εξορύξουμε το βουνό, να το αλέσουμε και να το περάσουμε αναδεύοντας επί 24 ώρες από το μπάνιο κυανίου. Μέσα στο μπάνιο σκοτώνονται ΟΛΟΙ οι μικροοργανισμοί. Το τελικό απόβλητο είναι απλά ένα νεκρό βουνό το οποίο δεν είναι σε θέση (και για τους χημικούς λόγους που θα αναλυθούν στο επόμενο άρθρο της «Αξιοπιστίας») πια να προσφέρει το «εφ’ ώ ετάχθη» στη φύση. Η «λίμνη τέλματος» είναι ο τάφος της φύσης. Και πάνω της θα επιστρωθεί χώμα, θα φυτευθούν δένδρα και σύντομα το οικοσύστημα θα επανέλθει. Δηλαδή ζωή πάνω στο θάνατο. Αυτό είναι η αποκατάσταση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τις εταιρίες στις λίμνες  τέλματος.

Την ίδια ζημιά θα παθαίνει και το ζωντανό νερό μετά την κυάνωση. Με νεκρό το οργανικό του περιεχόμενο θα το πετούν στους αποδέκτες με μόνο κριτήριο την περιεκτικότητα σε κυανιόντα και κάποια μεταλλοιόντα. Και με το οργανικό του περιεχόμενο τι θα γίνει; Θα μπορέσει το οικοσύστημα να το επαναφέρει. Ποιά ποσότητα τέτοιου νερού μπορεί το οικοσύστημα να δεχθεί ώστε να το επαναφέρει και να το καταστήσει με την πάροδο του χρόνου χρήσιμο για την έμβια ζωή;

Διαλύστε σ’ έναν κουβά νερό κυανιούχο νάτριο 0,05% κατά βάρος και πετάξτε το σ’ ένα χωράφι όπου φυτρώνει χόρτο. Η βλάστηση θα καεί και δεν θα ξαναφυτρώσει τίποτε στο σημείο εκείνο.

Ένα παράδειγμα της καταλυτικής λειτουργίας των μικροοργανισμών στα πετρώματα (για ποικιλότητα μιλάμε όπως καταλαβαίνετε) είναι το φαινόμενο της όξινης απορροής μεταλλείων (ΟΑΜ). Στο Στρατώνι βράζει το νερό στις στοές με pH=3 και κάτω λόγω της ΟΑΜ. Οξειδώνονται οι πυρίτες (άρα απαιτούνται τρία συστατικά, πυρίτες,  οξυγόνο και νερό) προς θειικό οξύ. Για να αρχίσει όμως η αντίδραση αυτή απαιτείται ένα μεγάλο χρονικό διάστημα από τη στιγμή που ανοίξουν οι στοές με εξόρυξη. Πρόκειται για το διάστημα που η φύση απαιτεί για να αναπτύξει μέσα στις μικρορωγμές των πετρωμάτων τους κατάλληλους μικροοργανισμούς οι οποίοι καταλυτικά διευκολύνουν την αντίδραση οξείδωσης των πυριτών. Το διάστημα ονομάζεται περίοδος εκκόλαψης του φαινομένου (incubation period). Πρακτικά  χρειάζονται ίσως και κάποια χρόνια για να αρχίσει η ΟΑΜ, θα τελειώσει όμως όταν τελειώσουν οι πυρίτες μέσα στο βουνό!!!!!!

Φαντασθείτε τις γλάστρες στα σπίτια σας. Τις ποτίζετε και ο βασιλικός ανθεί. Μία φορά, δύο….πέντε. Κάποια στιγμή θα πρέπει να αλλάξετε το χώμα. Ετσι είναι και οι επιφάνειες των λιμνών τέλματος. Αφού κάτω τους υπάρχει νεκρή φύση (δηλαδή η γλάστρα) και το νερό δεν επικοινωνεί, ψάχνουν την ώρα κάποιος να τους αλλάξει το χώμα ώστε να συνεχίσει η βλάστηση που φυτεύθηκε από τις εταιρίες να ζεί. Ποιος θα το κάνει αυτό, μήπως οι εταιρείες; Που θα βρουν το χώμα και με ποιο κόστος θα απομακρύνουν το παλιό και θα βάλουν το καινούργιο; Και το παλιό που θα είναι και αυτό απαξιωμένο τι θα το κάνουν;  Οι οξυές στη Μεγάλη Παναγιά (εννοώ στο δάσος στις Σκουριές) εν τω μεταξύ θα προλάβουν να ξαναφυτρώσουν;

Κάποιος λοιπόν (να μην επαναλαμβάνω το όνομά του κάθε φορά) μου ζήτησε να προβώ σε δημοσίευση σε διεθνές περιοδικό των θέσεων που διατυπώνω. Αυτά όμως που μόλις διαβάσετε είναι μία απλή επέκταση της θεωρίας του Δαρβίνου για την καταγωγή των ειδών. Ας διαβάσουν λίγο το βιβλίο αυτό, ερμηνεύει τη ζωή. Εγώ δεν θα τολμούσα να στείλω τέτοια δημοσίευση της δαρβινικής θεωρίας γιατί το περιεχόμενό της θα είναι παμπάλαιο, 150 ετών. Ισως μόνον οι βιολόγοι σήμερα θα μπορούσαν να με κρίνουν. Αυτοί θα έπρεπε να αδειοδοτήσουν τη διεργασία. Και όμως τα Υπουργεία μόνον αυτούς δεν ρώτησαν.

Aξιοπιστία 2. Περιβαλλοντικές συνέπειες της χρήσης κυανίου στη μεταλλευτική στα εργοτάξια εφαρμογής του (Στρατώνι) και ο αδειοδοτικός μηχανισμός της χώρας

Του Γιώργου Κ. Τριανταφυλλίδη, Λέκτορα της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ.

Το κυάνιο, σε εμπορική μορφή ως κυανιούχο νάτριο, εφαρμόζεται στη μεταλλευτική τεχνολογία σε δύο περιπτώσεις οι οποίες από περιβαλλοντική άποψη ενδιαφέρουν την Ελλάδα: Στον εμπλουτισμό των μεταλλευμάτων και στην υδρο-μεταλλουργία του χρυσού.

Και οι δύο εφαρμογές εκμεταλλεύονται μία καίρια ιδιότητα της ουσίας αυτής όταν βρίσκεται σε υδατικά διαλύματα (το κυανιούχο νάτριο διαλύεται πολύ εύκολα στο νερό): Προσροφάται στην επιφάνεια των κόκκων των πετρωμάτων. Δηλαδή όταν αναμιχθεί ένα λειοτριβημένο πέτρωμα σε υδατικό διάλυμα κυανιούχου νατρίου οι κόκκοι του γίνονται γρήγορα φορείς προσροφημένων κυανιόντων, για να το καταλάβετε όλοι «τσαμπιά σταφύλια και οι ρόγες είναι τα κυάνια». Η ενέργεια προσρόφησης ΔΕΝ είναι σταθερή οπότε η εκρόφησή τους είναι θέμα χρόνου ΜΗ προσδιορίσιμου.

Μήπως ακούσατε τίποτε για την ιδιότητα αυτή στις μελέτες των εταιριών ή, ακόμη χειρότερα, από τους υπευθύνους του αδειοδοτικού μηχανισμού της χώρας;  Όπως θα αντιληφθείτε εύκολα οι ευθύνες τους για τις περιβαλλοντικές συνέπειες στην αδειοδότηση εφαρμογών του κυανίου είναι βαρύτατες και να μη κρύβονται πίσω από τις οδηγίες του Verheugen.

Από κεί και πέρα το θέμα είναι καθαρά κινητικό, δηλαδή θα προλάβει το προσροφημένο κυάνιο να διαλύσει τα μέταλλα από τους κόκκους (μεταλλουργία του χρυσού) και σε ποια έκταση και μέσα σε πόσο χρόνο;

Ας επανέλθουμε όμως στην πρώτη εφαρμογή  του κυανίου, στον εμπλουτισμό των μεταλλευμάτων, διεργασία η οποία εφαρμόζεται εδώ και περισσότερο από 10 χρόνια στο Στρατώνι (σήμερα Μαύρες Πέτρες κάτω από τη Στρατονίκη).

Γίνεται εξόρυξη του πετρώματος (γαληνίτης, σφαλερίτης, σιδηρο/αρσενοπυρίτης και στείρα), λειοτρίβησή του και εμπλουτισμός για να ξεχωρίσει ο γαληνίτης και ο σφαλερίτης τα οποία είναι τα συμπυκνώματα προς πώληση.

Στα μπάνια του εμπλουτισμού, για να ξεχωρίσουν τα προϊόντα που αναφέρθηκαν, γίνεται προσθήκη ξανθογονικών αλάτων (ξανθάτες) και κυανιούχου νατρίου. Και τα δύο είναι βαριά περιβαλλοντικά δηλητήρια.

Οι ξανθάτες προτιμητέα προσροφώνται στους κόκκους γαληνίτη και σφαλερίτη, τους καθιστούν υδρόφοβους και με εμφύσηση αέρα οι κόκκοι αυτοί κολλημένοι στην επιφάνεια των φυσαλίδων αέρα επιπλέουν στην επιφάνεια του μπάνιου και απομακρύνονται προς πώληση. Μαζί τους, θεωρητικά τουλάχιστον, και οι ξανθάτες.

Το κυανιούχο νάτριο είναι καταβυθιστικό αντιδραστήριο, δηλαδή προτιμητέα προσροφάται στους κόκκους του σιδηρο-αρσενοπυρίτη, τους καθιστά υδρόφιλους και κατά τη διάρκεια της διεργασίας (δηλαδή μέχρι να απομακρυνθούν ο γαληνίτης και ο σφαλερίτης από την επιφάνεια του μπάνιου) τους κρατά στο εσωτερικό του μπάνιου. Μαζί με τα όποια στείρα υπάρχουν αποτελούν το απόβλητο της διεργασίας.

Είτε ως αδρομερή είτε ως χονδρομερή στείρα καταλήγουν είτε στο «Καρακόλι» είτε στη λιθογόμωση των στοών (στο απώτερο παρελθόν τα έριχναν στη θάλασσα στον κόλπο του Στρατωνίου). Από τη στιγμή αυτή αρχίζει η περιβαλλοντική δράση του κυανίου.

Όπως αναφέρθηκε παραμένει προσροφημένο στις επιφάνειες των κόκκων. Μετά από κάποιο χρόνο (πλήρως απροσδιόριστο και ισχυρά εξαρτώμενο από το περιβάλλον όπου βρίσκονται οι κόκκοι) θα προκαλέσει εκχύλιση (δηλαδή έκλυση μετάλλων στα νερά) μετάλλων και ιδιαίτερα του αρσενικού αλλά και του καδμίου.

Τονίζεται εμφατικά ότι εκχύλιση αρσενικού από πετρώματα δεν συμβαίνει στο νερό της βροχής, εάν θέλετε συμβαίνει αλλά σε ελάχιστες ποσότητες περιβαλλοντικά αποδεκτές. Ιχνη κυανίου όμως στο νερό το διαλύουν ανεξέλεγκτα.

Η απόρριψη επομένως του αρσενοπυρίτη  στο «Καρακόλι» και στη λιθογόμωση ισοδυναμεί πρακτικά με ελεύθερη διάθεση του κυανίου στο περιβάλλον.

Υποκριτικά γίνεται προσθήκη τσιμέντου στο υλικό λιθογόμωσης για να «αδρανοποιήσει» το κυάνιο!!!!! Δηλαδή το τσιμέντο (10% κατά βάρος) θα κρατάει συνεκτικά τους κόκκους του αρσενοπυρίτη οπότε δεν θα γίνεται ανεξέλεγκτη έκλυση δηλητηρίων μέσα στις στοές!!!!!!!

Πρόκειται για τριτοκοσμική επιβολή του οικονομικού συμφέροντος στον αδειοδοτικό μηχανισμό (δόθηκαν βλέπετε εγκρίσεις γι’ αυτό το περιβαλλοντικό μασκαραλίκι). Τα υπόγεια νερά στο Στρατώνι είναι νερά όξινης απορροής (δηλαδή περιέχουν θειικό οξύ), έχουν pH ίσως και κάτω από την τιμή 3.

Μπορούν να μας πληροφορήσουν οι αδειοδοτήσαντες τη λιθογόμωση που στον κόσμο ολάκερο υπάρχουν αποθήκες θειικού οξέως με pH 3 και κάτω, εκτεθειμένες στο νερό της βροχής και κατασκευασμένες από τσιμέντο (και μάλιστα με περιεκτικότητα 30% κατά βάρος); Αυτό το υδατικό περιβάλλον δεν το καταστρέφει το τσιμέντο;

Tα τελευταία δέκα χρόνια λοιπόν με 250 εργάσιμες ημέρες το χρόνο έχει γίνει χρήση 250 τόνων κυανιούχου νατρίου (στα μπάνια προστίθενται 100 κιλά κυανιούχου νατρίου την ημέρα για επεξεργασία 1000 τόνων μεταλλεύματος, δηλαδή 25 τόνοι το χρόνο) οι οποίοι πρακτικά έχουν καταλήξει στη λιθογόμωση ή στο «Καρακόλι».

Με βάση τα ατομικά βάρη η ποσότητα αυτή πρακτικά ισοδυναμεί για υδατικά διαλύματα με 125 τόνους καθαρού υδροκυανίου εν δυνάμει διαθέσιμων να εκχυλίσουν αρσενικό και κάδμιο στους υπόγειους υδροφορείς. Πρόκειται για μία οικολογική βόμβα στη βόρεια Χαλκιδική και δεν ιδρώνει το αυτί κανενός.

Πριν 5 χρόνια σε Ομάδα Εργασίας του ΤΕΕ Κεντρικής Μακεδονίας  αναδείξαμε την τοξικότητα της διεργασίας και ζητήσαμε η απόθεση του αρσενοσιδηροπυρίτη να γίνεται σε ανεξάρτητο ελεγχόμενο χώρο ενώ η λιθογόμωση να γίνεται με καθαρό αδρανές υλικό από ανεξάρτητη εξόρυξη. Αλλά βλέπετε τα οικονομικά συμφέροντα (η πρότασή μας είχε κάποιο κόστος αλλά θα γλύτωναν τουλάχιστον οι υπόγειοι υδροφορείς από 60 τόνους υδροκυανίου) άλλα βούλονται!!!

Οπότε το αρσενικό άρχισε να βγάζει μύτη πρόσφατα στα υπόγεια νερά της Χαλκιδικής. Σε γεώτρηση υδροληψίας στη Μεγάλη Παναγιά ξεπέρασε τα όρια και ο Δήμος αναγκάστηκε να τη σφραγίσει. Ακούω ότι και στην Καλλικράτεια και στα Ελαιοχώρια εμφανίσθηκε αρσενικό  στα υπόγεια νερά.

Τι έκαναν οι αρμόδιοι για να διαπιστώσουν εάν η παρουσία του συνδέεται με τα όσα προαναφέρθηκαν; Μπορούν εύκολα και φθηνά με χρήση κατάλληλων δεικτών να το διαπιστώσουν. Δεν το έκαναν μέχρι σήμερα αλλά ζήτησαν από τους Θεσσαλονικείς πρόσφατα 35 € ανά εξοχικό σπίτι ανά έτος για να βελτιώσουν το περιβάλλον στη Χαλκιδική !!!!! Μήπως θα καθάριζαν και τα υπόγεια νερά από το αρσενικό με τα χρήματα αυτά;

Εγώ δηλαδή προσωπικά τα πλήρωσα παρά την επιφύλαξή μου για το κυάνιο (υπέθεσα μήπως στη Νομαρχία Χαλκιδικής έχουν τη μέθοδο με  το μαγικό ραβδί για να μας απαλλάξουν από το αρσενικό των νερών!!!).

Για την αδειοδότηση της λιθογόμωσης με τη μορφή που γίνεται σήμερα δεν θα έπερεπε να παραιτηθεί κάποιος από τους αρμόδιους του αδειοδοτικού μηχανισμού;

Και αφού δεν μπορούν να ελέγξουν μία τόσο μικρή (για εξορυκτικά δεδομένα) διεργασία θα ελέγξουν τον επερχόμενο Βουκεφάλα της μεταλλουργίας του χρυσού με κυάνωση, κρυμμένοι πίσω από την οδηγία Verheugen;

Ας απαντήσουν στο καίριο ερώτημα  που πάει το κυάνιο που πέφτει στα μπάνια του εμπλουτισμού στο Στρατώνι; Ζητώ με απλά λόγια το ισοζύγιο εφαρμογής της ουσίας αυτής από τον αδειοδοτικό μηχανισμό (όχι από την εταιρία) για λογαριασμό της κοινωνίας ανθρώπων στη Χαλκιδική. Με την απλή μπουγάδα (δηλαδή με ξέπλυμα με καθαρό νερό) φεύγει το κυάνιο από τους κόκκους; Για αξιοπιστία βλέπετε μιλάμε.

Τι λένε όλοι αυτοί που έχουν εξοχικά σπίτια στη Χαλκιδική; Άσε δηλαδή τον κοσμάκη τοπικά που τα τρώει τα δηλητήρια.

Η θα έπρεπε εγώ να προβώ σε διεθνή δημοσίευση σε περιοδικά αυτής της κατάντιας για να ικανοποιήσω και τον κ. Σκαρπέλη;

Έντονες ανησυχίες για τη λειτουργία και τα επενδυτικά σχέδια της Ελληνικός Χρυσός στη Β. Χαλκιδική αναδείχθηκαν από την περιοδεία του ευρωβουλευτή Μ. Τρεμόπουλου.

Ολοκληρώθηκε με επιτυχία το Σάββατο 30 Ιανουαρίου η περιοδεία του ευρωβουλευτή των Οικολόγων Πράσινων Μ. Τρεμόπουλου στη Β. Χαλκιδική. Πραγματοποιήθηκαν στάσεις στα χωριά Ολυμπιάδα, Στρατονίκη, Ιερισσός και Μεγάλη Παναγία. Έντονες ανησυχίες για τη λειτουργία και τα επενδυτικά σχέδια της Ελληνικός Χρυσός στη Β. Χαλκιδική αναδείχθηκαν από τις συζητήσεις και επαφές που έγιναν με φορείς και κατοίκους της περιοχής.

Στην Ολυμπιάδα

Στην Ολυμπιάδα ο κ. Τρεμόπουλος συνάντησε μέλη της παλιάς επιτροπής αγώνα κατά της TVX, που είχαν πρωτοστατήσει κατά τη δεκαετία του 1990 στους αγώνες ενάντια στα σχέδια της τότε εταιρείας να λειτουργήσει τα ορυχεία στην περιοχή της Ολυμπιάδας και πέτυχε ιστορική απόφαση στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Οι κάτοικοι της Ολυμπιάδας έδειξαν στον κ. Τρεμόπουλο τις λίμνες αποβλήτων που άφησε πίσω της η παλιά εταιρεία και εξήγησαν τους κινδύνους που αυτές εγκυμονούν για όλο το Στρυμονικό Κόλπο.

Στην Στρατονίκη

Κατόπιν, το κλιμάκιο των Οικολόγων Πράσινων επισκέφτηκε το χωριό Στρατονίκη, όπου κάτοικοι και εκπρόσωποι φορέων έδειξαν τις ρωγμές που δημιουργήθηκαν τα τελευταία χρόνια στην εκκλησία και σε σπίτια του χωριού από τις εξορυκτικές δραστηριότητες της εταιρείας Ελληνικός Χρυσός στο υπέδαφος του χωριού. Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσίασε η συζήτηση που έγινε με τον Πρόεδρο του Τοπικού Συμβουλίου και με εργαζόμενους στην Ελληνικός Χρυσός, οι οποίοι ανέπτυξαν τις ανησυχίες τους για την προοπτική να κλείσει η εταιρεία και να μη βρίσκουν πουθενά δουλειά.

Ο κ. Τρεμόπουλος αναφέρθηκε στη συνειδητή πρακτική όλων των προηγούμενων κυβερνήσεων να αποτρέπουν κάθε διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης για την περιοχή πέρα από το εξορυκτικό, αφήνοντας ως εκβιαστικό μονόδρομο για την εξεύρεση απασχόλησης των κατοίκων τις στοές των μεταλλείων. Με τη σειρά του ανέπτυξε τον προβληματισμό του για την αναγκαιότητα να προταθεί ένα εντελώς διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης της περιοχής που θα σέβεται το περιβάλλον και τους ανθρώπους και ενδιαφέρθηκε να μάθει για τις κακές συνθήκες εργασίας στα ορυχεία, και ιδιαίτερα για το πρόσφατο θανατηφόρο εργατικό ατύχημα και για την καταστρατήγηση του πενθημέρου.

Στο δημαρχείο Σταγείρων-Ακάνθου στην Ιερισσό

Στην Ιερισσό άκουσε τις απόψεις του Δημάρχου και Δημοτικών Συμβούλων, όπως και εκπροσώπων φορέων και κατοίκων της περιοχής. Τέθηκε και πάλι το ζήτημα μιας διαφορετικής ανάπτυξης και ο κ. Τρεμόπουλος ζήτησε από το κυβερνών κόμμα να ξεκαθαρίσει τις θέσεις του για την περιοχή και για το αν ισχύει και εδώ το σύνθημα της «πράσινης ανάπτυξης» καθώς δεν θεωρεί καθόλου «πράσινη» την ανάπτυξη που διαπίστωσε ότι επιδιώκει η εταιρεία Ελληνικός Χρυσός με το πρόσφατα εγκεκριμένο επενδυτικό της σχέδιο. Η περιοδεία κατέληξε στο ορεινό χωριό Μεγάλη Παναγία, όπου η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων απέτρεψε τον προηγούμενο Αύγουστο την εγκατάσταση γεωτρύπανων σε κοντινή δασική έκταση από την Ελληνικός Χρυσός.

Σε συνάντηση με τον δήμαρχο και κατοίκους της Μεγάλης Παναγιάς στο ΚΑΠΗ του χωριού

και το Δημοτικό Συμβούλιο υιοθέτησε ομόφωνα απόφαση ενάντια στα επενδυτικά σχέδια της εταιρείας για επιφανειακή εξόρυξη με διάμετρο τουλάχιστον 1200 μέτρων στην κορυφή Σκουριές. Η συζήτηση εκεί περιστράφηκε στη διεύρυνση του μετώπου αντίθεσης στα σχέδια της εταιρείας καθώς αυτά θεωρούνται καταστροφικά για την περιοχή και αντίθετα με οποιουδήποτε είδους άλλη οικονομική δραστηριότητα.

Ο κ. Τρεμόπουλος δήλωσε ότι πολλά από τα επιχειρήματα και τα ερωτήματα των τοπικών φορέων και των κατοίκων μπορούν να μεταφερθούν στο ευρωκοινοβούλιο μέσω ειδικών ερωτήσεων.

ΠΗΓΗ: http://ecogreensalonika.wordpress.com/for-the-press

Αξιοπιστία 1. Η επιστημονική αποδοχή των θέσεων κατά της κυάνωσης

Του Γιώργου Κ. Τριανταφυλλίδη, Λέκτορα της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ.

Η ημερίδα του ΤΕΕ της 13^ης Ιανουαρίου 2010 έκλεισε στις 22.00 με μία γραπτή ερώτηση του κ. Σκαρπέλη, Καθηγητή της Σχολής Μεταλλειολόγων Μηχανικών του ΕΜΠ  προς εμένα προσωπικά με την οποία, με ιδιαίτερα υποτιμητικό τρόπο, ρωτούσε να πληροφορηθεί «εάν οι θέσεις τις οποίες διατύπωσα έχουν  τύχει της ευρύτερης επιστημονικής αποδοχής, εάν προχώρησα σε δημοσιεύσεις σε διεθνή έγκριτα περιοδικά κλπ κλπ». Εθεσε δηλαδή ο κύριος αυτός θέμα προσωπικής μου επιστημονικής αξιοπιστίας σε σχέση με τις θέσεις κριτικής. Δείτε λοιπόν αγαπητοί αναγνώστες το ιστορικό.

Όταν από τις 24.12.1999 η Διοικούσα Επιτροπή του Περιφερειακού Τμήματος Θράκης του ΤΕΕ  μου έδωσε την εντολή να προχωρήσω σε κριτική της κυάνωσης, προκειμένου αυτή να σχηματίσει γνώμη για το θέμα, φρόντισα να συγκεντρώσω διεθνή βιβλιογραφία γύρω από το ζήτημα αυτό. Μέχρι σήμερα κατέχω αρκετά κείμενα αποκαλυπτικά γι’ αυτό το οποίο λέγεται «ποιότητα πληροφόρησης» σε επιστημονικό επίπεδο. Η ποσότητα, βιβλιογραφικά, είναι αμέτρητη!!!!!

1. Η πλειοψηφία των αγγλόφωνων βιβλίων τα οποία κυκλοφορούν περιγράφουν άτεγκτα τεχνοκρατικά τη διεργασία της κυάνωσης (πχ Γιαννόπουλος, The Extractive Metallurgy of Gold, το βιβλίο αυτό το παρουσίασε κάποιος άλλος Καθηγητής του ΕΜΠ για προπαγανδιστικούς λόγους στην Επιτροπή Αποτίμησης Τεχνολογίας της Βουλής όταν έγινε το 2003 σχετική συζήτηση…δείτε ένας έλληνας τι καλά τα γράφει για την κυάνωση!!!!!). Πρόκειται για βιβλία πληροφόρησης γύρω από το τεχνολογικό μέρος της διεργασίας και τίποτε άλλο. Η αλήθεια η οποία εκπορεύεται από αυτά είναι μία……..Ο ΧΡΥΣΟΣ ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ ΜΕ ΚΥΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΕ ΣΥΜΠΥΚΝΩΜΑΤΑ.

2. Υπάρχουν ευάριθμες δημοσιεύσεις σε διεθνή περιοδικά γύρω από ειδικά θέματα της διεργασίας πχ η χημεία της δράσης του κυανίου για  εκχύλιση  μετάλλων, αποτοξικοποίηση υδατικών κυανιούχων διαλυμάτων με διάφορες διαθέσιμες μεθόδους  (πχ INCO, αλκαλική χλωρίωση κα)

3. Υπάρχουν τέλος βιβλία και δημοσιεύσεις καθαρής χημείας του κυανίου τα οποία είναι από επιστημονική άποψη «βαριά» και βέβαια απευθύνονται σε  χημικούς, βιολόγους και αντίστοιχες ειδικότητες,  οι οποίοι ενδιαφέρονται για την ουσία αυτή.

Τα περισσότερα από τα παραπάνω δημοσιεύματα με απλό τρόπο «παρουσιάζουν τις θέσεις των εταιριών παραγωγής χρυσού και του ευρύτερου εμπορικού κυκλώματος γενικά».

Η δική μου δουλειά δεν ήταν η επιστημονική εμβάθυνση σε τέτοια ζητήματα (τα οποία εν πολλοίς είναι γνωστά εδώ και δεκαετίες) αλλά η συγκέντρωση πληροφοριών σχετικά με την «περιβαλλοντική πτυχή του θέματος». Εκεί συγκεντρωμένη βιβλιογραφική πληροφόρηση τότε δεν υπήρχε. Δεν υπήρχε δηλαδή ένα άρθρο πχ που να λέει όταν τα τέλματα της μεταλλουργίας χρυσού παρουσιάζουν διαρροές κυανίου τι κάνουν οι άνθρωποι που ζουν γύρω;

Αποφασίσαμε λοιπόν  με το ΤΕΕ Θράκης και διοργανώσαμε μία διημερίδα στην Κομοτηνή (Οκτώβριος 2000) με τίτλο «ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΙΣ ΧΡΥΣΟΦΟΡΩΝ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΣΤΗ ΘΡΑΚΗ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΑ». Σ’ αυτήν συμμετείχαν επιστήμονες οι οποίοι λειτούργησαν για λογαριασμό των εταιριών, ανεξάρτητοι εισηγητές  από το ΕΜΠ, γεωλόγοι του ΙΓΜΕ για τα μοντέλα παρουσίας χρυσού στην Ελλάδα, οικολόγοι και ελεύθεροι κριτές και τέλος μία ομάδα από επιστήμονες οι οποίοι κλήθηκαν προσωπικά από εμένα για να παρουσιάσουν κριτική σε συγκεκριμένα ζητήματα της διεργασίας πχ χημεία των λιμνών τέλματος, περιβαλλοντική διάσταση της κυάνωσης, διεθνής πρακτική σε χώρες όπου εφαρμόσθηκε, μέθοδοι αποτοξικοποίησης κυανιόντων, σχέση της βιωσιμότητας με τη διεργασία κλπ (Duman, Korte, Spiteller, Moran, Δεκλερής, Αρίκας).

Το υλικό αυτό με οδήγησε στην πρώτη τοποθέτησή μου στα πλαίσια της ΗΕLLECO 2003 ότι «η κυάνωση είναι μία μη βιώσιμη δράση». Την ίδια θέση παρουσίασα και στην Επιτροπή Αποτίμησης Τεχνολογίας στη Βουλή την ίδια περίοδο (αρχές του 2003).

Μετά τις καταστροφικές πυρκαιές στη Χαλκιδική στα τέλη Αυγούστου 2006 το Συμβούλιο Περιβάλλοντος του ΑΠΘ τοποθετήθηκε με ανακοίνωσή του στο ζήτημα των πυρκαιών αλλά και των εκπομπών διοξινών από φωτιά στη χωματερή των Ταγαράδων  την ίδια περίοδο. Με αφορμή αυτό το γεγονός απηύθυνα επιστολή στο άτυπο αυτό γνωμοδοτικό όργανο της Πρυτανείας  εκφράζοντας τις θέσεις κριτικής της κυάνωσης και ζήτησα να τοποθετηθούν σχετικά.

Με πρωτοβουλία του συντονιστή της επιτροπής Καθηγητή κ. Αναστάσιου Νάστη κλήθηκα και παρουσίασα το θέμα παρουσία περίπου 25 πρωτοβάθμιων Καθηγητών του ΑΠΘ διαφόρων ειδικοτήτων. Συγκροτήθηκε μία πρώτη επιτροπή στην οποία μετείχα προσωπικά για παροχή και επεξεργασία στοιχείων. Αποχώρησα μετά από σύντομο διάστημα (επειδή είμαι Λέκτορας) και συγκροτήθηκε άλλη μία τριμελής επιτροπή από πρωτοβάθμιους Καθηγητές η οποία εισηγήθηκε κείμενο απόφασης στο Συμβούλιο. Σε συνεδρίασή του το Συμβούλιο ενέκρινε το κείμενο το οποίο δημοσιεύθηκε στον τύπο ως Απόφαση του Συμβουλίου Περιβάλλοντος στις 23/2/2007. Η απόφαση έχει αναρτηθεί στο site.

Όπως μου επιβεβαίωσε στις αρχές Δεκεμβρίου του 2009 η σημερινή συντονίστρια του Συμβουλίου Kαθηγήτρια κα Μαρία Ανανιάδου – Τζιμοπούλου η απόφαση αυτή είναι μέχρι σήμερα ισχυρή και μπορώ να την επικαλούμαι ελεύθερα.

Για μένα λοιπόν στα πλαίσια αυτά παίχθηκε η επιστημονική βάση των θέσεων κριτικής που υποστηρίζω. Μετά από τα όσα αναφέρθηκαν όσοι επιθυμούν διαξιφισμούς στην επιστημονική βάση των θέσεων αυτών  ας υποβάλουν σχετικό αίτημα στο Συμβούλιο Περιβάλλοντος του ΑΠΘ και θα με βρούν μπροστά τους με πάρα πολλά στοιχεία κατά τη συζήτηση της αίτησης.

Όχι όμως μόνο μου, αλλά με  μία πλειάδα άλλων πρωτοβάθμιων Καθηγητών οι οποίοι αντιλήφθηκαν το παιχνίδι που παίζεται και δεν επιθυμούν να καταστραφεί η Μακεδονία και η Θράκη με τη διεργασία αυτή.

Πέραν αυτών, τέλος,  και ο Ομότιμος Καθηγητής του ΕΜΠ κ. Α. Φραγκίσκος σε πρόσφατο άρθρο του στον ΟΡΥΚΤΟ ΠΛΟΥΤΟ (Ιούνιος 2009) εκφράζεται  για τις προσωπικές μου θέσεις στο θέμα του χρυσού με λόγια για τα οποία τον ευχαριστώ σήμερα δημόσια αν και δεν τον γνωρίζω προσωπικά.

Και μία ιδιαίτερα σημαντική πληροφορία. Προσωπικά δεν έτυχα καμίας χρηματοδότησης σχετικά με το ζήτημα αυτό (πέραν της πενιχρής στα πλαίσια του ΤΕΕ Θράκης) σε αντίθεση με τον πακτωλό χρήματος που διαθέτουν οι εταιρίες για την προπαγάνδα τους. Βλέπετε 1500 τόνοι χρυσού (50 δις €, όλα δικά τους) δεν είναι λίγοι.

Ας μη μου μιλούν λοιπόν για ανούσια ταξίδια και συνέδρια για την κυάνωση. Δεν μου χρειάζονται. Τη φουσκωμένη  με χρήμα τσέπη τους να βλέπουν!!!!!

Καταγγελία κατοίκων της Στρατονίκης, για την παράνομη λειτουργία την εξόρυξη κάτω από το χωριό ενώ η ισχύς της αδειοδότησης όλων των δραστηριοτήτων της εταιρείας ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ έληξε στις 31.12.2009

ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΟΝΙΚΗΣ – ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ

Στρατονίκη, 25 Ιανουαρίου 2010

ΠΡΟΣ:

1.  κ. Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χαλκιδικής, 63100 ΠΟΛΥΓΥΡΟ

2.   Τον Γεν. Διευθυντή της “ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ” κ. Πέτρο Στρατουδάκη, 630 82 Στρατώνι

3..  Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής Γενική Διεύθυνση Ορυκτών Πόρων Αμαλιάδος 17, ΤΚ 11523 ΑΘΗΝΑ

Υπ’οψιν: κ. Ι. Μανιάτη, Υφυπουργού, κα Ρεβέκα Μπατμάνογλου, Διεύθυνση Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού, Τμήμα Γενικών Περιβαλλοντικών Θεμάτων

4. κα Μαργαρίτα Καραβασίλη, Ειδική Γραμματεία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος. Λεωφ. Κηφισίας 1-3 ΤΚ. 115 23 ΑΘΗΝΑ

Μόνιμη Επιτροπή Περιβάλλοντος Βουλής Βασ. Σοφίας 2, 100 21 Αθήνα

κ. Αστέριο Ζωγράφο, Νομάρχη Χαλκιδικής Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Χαλκιδικής Διοικητήριο, ΤΚ 63100 Πολύγυρος

κ. Μ. Βλαχόπουλο, Δήμαρχο Σταγείρων-Ακάνθου

& Δημ. Συμβούλιο Σταγείρων-Ακάνθου, ΤΚ 63075, Ιερισσός

Τοπικό Συμβούλιο Δ.Δ. Στρατονίκης ΤΚ 63083 Στρατονίκη

Επιθεώρηση Μεταλλείων Β. Ελλάδος Κουντουριώτη 6 & Φώκαιας, ΤΚ 54625, Θεσσαλονίκη

κ. Ι. Δριβελέγκα, Βουλευτή Χαλκιδικής ΤΚ 63075, Ιερισσός

κ. Αρ. Λαφαζάνη, Βουλευτή Χαλκιδικής

Χαρ.Τρικούπη & Παπαγωργάκη ΤΚ 63100, Πολύγυρος

κ. Γ. Βαγιωνά, Βουλευτή Χαλκιδικής Αγ. Σοφίας 46, ΤΚ 54622 Θεσσαλονίκη

“Παρατηρητήριο Μεταλλευτικών Δραστηριοτήτων” Τ.Θ. 5868, 63075 Ιερισσός

για ενέργειες του κατά την παρ.2 του αρ. 13 του Π.Δ. 148/2009

ΘΕΜΑ: Παράνομη λειτουργία των Μεταλλευτικών Εγκαταστάσεων Στρατωνίου και της εξόρυξης κάτω από το Δ.Δ. Στρατονίκης.

ΣΧΕΤΙΚΑ: Το επισυναπτόμενο έγγραφο του “Παρατηρητηρίου Μεταλλευτικών Δραστηριοτήτων”

Αξιότιμοι κύριοι,

Η ισχύς της αδειοδότησης όλων των δραστηριοτήτων της ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ, θυγατρικής της Καναδικής EUROPEAN GOLDFIELDS, έληξε στις 31.12.2009 ((α) σχετικό). Παράλληλα έπαυσε υφιστάμενη η Επιτροπή Ελέγχου Τήρησης Περιβαλλοντικοί Όρων (ΕΠΙΤΗΡΩ) η νομική υπόσταση της οποίας εδραζόταν στον όρο Ζ5.β της ΚΥΑ 134088/2005 που κατέστη ανίσχυρος την 31.12.2009.

Καμία πράξη της Διοίκησης δεν παρέτεινε την ισχύ των πράξεων αδειοδότησης των δραστηριοτήτων της ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ((α) σχετικό) ούτε καμία νέα σχετική πράξη έχει εκδοθεί μέχρι σήμερα.

Παρά ταύτα η εταιρεία  ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ  συνεχίζει και μετά την 31.12.2009 αυθαίρετα, παράνομα και χωρίς έλεγχο πλέον από την νομικά ανύπαρκτη ΕΠΙΤΗΡΩ, να εξορύσσει αποκλειστικά με απαγορευμένη μέθοδο με χρήση εκρηκτικών, κάτω από το Δημοτικό Διαμέρισμα Στρατονίκης και να λειτουργεί τις Μεταλλευτικές Εγκαταστάσεις Στρατωνίου.

Ως κάτοικοι του Δ.Δ. Στρατονίκης κάτω από το οποίο πραγματοποιείται η παράνομη εξόρυξη:

Σας καλούμε να διακόψετε ΑΜΕΣΩΣ κάθε δραστηριότητα που αδειοδοτήθηκε από τις πράξεις τις Διοίκησης η ισχύς των οποίων έπαυσε στις 31.12.2009.

Ζητούμε από τους κατά το Νόμο αρμόδιους στους οποίους  η παρούσα ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ να προβούν στη διακοπή των αυθαίρετων και παράνομων δραστηριοτήτων της ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ και στην επιβολή των κυρώσεων που προβλέπονται σχετικά από τους Νόμους.

Με τιμή

ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΑ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ 18 ΣΤΡΑΤΟΝΙΚΙΩΤΩΝ

Damnatio Memoriae για τον καθηγητή κ. Τριανταφυλλίδη από τους «κατ’ επάγγελμα και κατ’ έξιν οικολόγους και διαπρύσιους πολέμιους» των Μεταλλείων!

Στην ημερίδα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος που πραγματοποιήθηκε την προηγούμενη Τετάρτη 13 Ιανουαρίου στην Αθήνα με θέμα «Ορυκτός πλούτος και τοπικές κοινωνίες» ένας εκ των εισηγητών ήταν και ο λέκτορας της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ, κ. Γιώργος Τριανταφυλλίδης ο οποίος παρουσίασε την εισήγηση-καταπέλτη εναντίον των μεταλλείων, της κυάνωσης και των λοιπών επιβλαβών μεταλλευτικών διεργασιών. Η εισήγηση -όπως λέει το ρεπορτάζ- έκανε αίσθηση και προκάλεσε την μήνιν των παρευρισκομένων οπαδών των εξορύξεων και υποστηρικτών της άκρατης μεταλλευτικής δραστηριότητας. [Την εισήγηση αυτή παρουσιάσαμε ολόκληρη σε προηγούμενή μας ανάρτηση (8-01-2010)].
Η είδηση για τα τεκταινόμενα της ημερίδας περιγράφτηκε σε διάφορα blog και sites στο διαδίκτυο αλλά αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι ότι στο blog των «κατ’ επάγγελμα και κατ’ έξιν οικολόγων και διαπρύσιων πολέμιων» των Μεταλλείων του Στρατονικού Όρους και «απανταχού της Ελλάδος και της υφηλίου», που ήταν παριστάμενοι στην ημερίδα, δεν γράφτηκε ούτε λέξη για την εισήγηση του κ.καθηγητή. «Μούγκα στη στρούγκα»! Άραγε, ούτε την είδαν ούτε την άκουσαν την ομιλία του; Κι αν την άκουσαν, πως εξηγείται η αποσιώπηση της από το ρεπορτάζ που παρουσιάζουν στο blog τους; Ή μήπως σκοπίμως το κάνουν, αφού αναφέρουν τον μόνο αντίλογο στην κυρίαρχη άποψη της ημερίδας, την παρέμβαση κάποιας καθηγήτριας του ΕΜΠ και φυσικά μερικών κατοίκων της περιοχής μας που παρευρέθηκαν εκεί; Περίεργα πράγματα αλλά όχι ανεξήγητα για τους «παροικούντες την Ιερουσαλήμ»! Οι ψυλλιασμένοι γνωρίζουν πολύ καλά τις τακτικές που εφαρμόζουν οι εν λόγω ..αγωνιστές, για συγκεκριμένα πρόσωπα, ζητήματα και καταστάσεις για τα θέματα των μεταλλείων και για την πάγια οπορτουνιστική τακτική που εφαρμόζουν -ιδιαίτερα ο ινστρούχτορας εξ αυτών.
Κι ως «σαΐνι» που είναι, ξεπατικώνει τις δοκιμασμένες μεθόδους των Ρωμαίων -που υπήρξαν οι πρώτοι διδάξαντες με τη Damnatio Memoriae σε όσους δεν ήταν αρεστοί στους αυτοκράτορες- όπως επίσης τις σταλινικές και γκεμπελικές πρακτικές, που εφάρμοζαν για την φίμωση και εξόντωση των ανεπιθύμητων και διαφωνούντων. Όμως η Ιστορία έγραψε και καλά θα κάνουν να καταλάβουν ότι στη σημερινή εποχή με τον ένα η τον άλλο τρόπο όλα δημοσιοποιούνται!
Ωστόσο ναι, είναι ανεπιθύμητος ο καθηγητής κ. Τριανταφυλλίδης. Το ζήτημα είναι από ποιους!

Υ.Γ. Φανταζόμαστε η ονοματολογία είναι περιττή! Όλοι όσοι ασχολούνται με αυτά τα θέματα καταλαβαίνουν περί τίνος πρόκειται…

Επίσης ΕΔΩ μπορείτε να κατεβάσετε την εισήγηση του κ. Τριανταφυλλίδη σε μορφή power point:

Ημερίδα του ΤΕΕ Αθήνα 2010 Παρουσίαση εισήγησης

Στάση υψηλού ήθους από φοιτήτρια της Στρατονίκης και θαρραλέα απάντηση προς τη διοίκηση της «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.»

Βικτώρια Λάμπρου / Στρατονίκη Χαλκιδικής / Τ.Κ. 63083

Προς κ. Πέτρο  Στρατουδάκη, Ελληνικός Χρυσός Α.Ε. ΣΤΡΑΤΩΝΙ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

Κύριε Στρατουδάκη, ο Πρόεδρος του δ.δ. Στρατονίκης κ. Μπρίκος Χρήστος μου ενεχείρισε την Παρασκευή 18-12-2009 κλειστό φάκελο με αποστολέα την Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.,  ο οποίος όπως μου ανέφερε περιέχει το χρηματικό ποσό των 300 ευρώ εκ μέρους της παραπάνω εταιρίας, ως δώρο για την είσοδό μου στην Ιατρική Σχολή του Α.Π.Θ.

Επειδή όμως εγώ δεν συμφωνώ με την πολιτική και τις ενέργειες της εταιρίας σας σχετικά με την εξόρυξη κάτω από το χωριό μου και το σπίτι μου αλλά και με όλο το σχέδιό της αναφορικά με τις ΣΚΟΥΡΙΕΣ, ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ, ΜΑΔΕΜ-ΛΑΚΚΟ, ΜΑΥΡΕΣ ΠΕΤΡΕΣ κλπ και το τραγικό περιβαλλοντικό μέλλον που επιδιώκετε για τον τόπο μου, είμαι υποχρεωμένη να σας επιστρέψω πίσω αυτό το ποσό διότι αν το κρατήσω προδίδω τις απόψεις μου και τα όνειρα που έχω για τον τόπο μου. Σίγουρα δε αυτές οι απόψεις είναι αντίθετες με αυτές που εσείς και η ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΑΕ θέλετε να επιβάλετε στην περιοχή της ΒΑ Χαλκιδικής και σε βάρος του περιβάλλοντός της.

Στρατονίκη 22-12-2009

Eισήγηση-καταπέλτης των καθηγητών του ΑΠΘ Γεωργίου Κ. Τριανταφυλλίδη και Δανιήλ Σεργκελίδη για την ημερίδα του ΤΕΕ που θα πραγματοποιηθεί στις 13/1/2010 με θέμα “Ορυκτός Πλούτος και Τοπικές Κοινωνίες”.

ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ Αθήνα – Ιανουάριος 2010

«ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ»

Μεταλλουργία παραγωγής χρυσού με κυάνωση των πετρωμάτων

Μία μη βιώσιμη δράση και οι λόγοι για τους οποίους απορρίπτεται για εφαρμογή στη Θράκη από την τοπική κοινωνία

50δις € «αρπαχτή» εις βάρος του δημοσίου, η μεγαλύτερη από της συστάσεώς του (1828)

Μία εναλλακτική πρόταση πράσινης ανάπτυξης για την περιοχή

Εισήγηση από τους

Γεώργιο Κ. Τριανταφυλλίδη, Μηχανικό Μεταλλείων-Μεταλλουργό, Λέκτορα ΠΣΑΠΘ

Δανιήλ Σεργκελίδη, Κτηνίατρο, Λέκτορα Κτηνιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Εισαγωγή

Επιχειρείται τα τελευταία χρόνια η αδειοδότηση και λειτουργία βιομηχανικών μονάδων παραγωγής χρυσού σε περιοχές της Μακεδονίας (Επιχειρησιακό Σχέδιο Ανάπτυξης των μεταλλείων Χαλκιδικής) και Θράκης (μεταλλεία Σαπών και Περάματος) με κυάνωση των πετρωμάτων. H διεργασία ήδη εφαρμόζεται σε μεταλλεία της Μικράς Ασίας  (πχ Ovacik) στην Τουρκία ενώ πρόσφατα επιχειρείται να τεθεί σε λειτουργία μία αντίστοιχη μονάδα στο Kirdzali της Βουλγαρίας, πέρα από το κοίτασμα  Ada Tepe στο Κrumovgrad της χώρας αυτής.

Η Ελλάδα υπογράφοντας τη συνθήκη του Ρίο (1972) και αποδεχόμενη το περιεχόμενο της «Ατζέντα 21» δεσμεύθηκε να αδειοδοτεί δράσεις στα πλαίσια της βιώσιμης ανάπτυξης. Πρακτικά αποδέχθηκε να ακολουθήσει την πολιτική της λεγόμενης «πολιτισμικής μετάλλαξης» της βιωσιμότητας για τον 21^ο αιώνα:

Από την εποχή της ανάπτυξης των πρόσφατων αιώνων (με βάση την αρχή της δύναμης και του πλούτου) εφαρμόζεται κάθε διεργασία η οποία αποφέρει κέρδη και ακολούθως  επιχειρείται αποκατάσταση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Η πρακτική αυτή προξένησε μεγάλες περιβαλλοντικές καταστροφές στον πλανήτη γη.

Να μεταβεί στη νέα εποχή της βιωσιμότητας με επαναφορά των κλασικών αξιών (της παιδείας και της δικαιοσύνης, οπότε θα επιχειρείται πρόληψη των επικείμενων επιπτώσεων από κάποια επέμβαση στο φυσικό περιβάλλον με βάση την επιστημονική γνώση και εάν αυτές εκτιμώνται αναντίστρεπτες τότε η επέμβαση δεν θα επιχειρηθεί).

Η αρχή της πρόληψης είναι επομένως θεμελιώδης στα πλαίσια της βιωσιμότητας για κάθε αδειοδότηση επικείμενης ανθρωπογενούς δράσης στο περιβάλλον (ιδιαίτερα τόσο μεγάλης κλίμακας – πρωτοφανούς για την Ελλάδα), επομένως και της μεταλλουργίας του χρυσού.

2. Αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης στη μεταλλεία

Όλες οι δράσεις θα είναι βιώσιμες,  έτσι θα υπάρχει και βιώσιμη μεταλλεία. Οι αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης όμως δεν είναι αποτυπωμένες καθαρά στο ελληνικό δίκαιο (ούτε στο ευρωπαϊκό) το οποίο μέχρι σήμερα δεν τις ενσωμάτωσε. Επειδή πηγάζουν από αρχές του διεθνούς δικαίου εκφράζονται πρακτικά από τη νομολογία των δικαστηρίων και συγκεκριμένα του 5^ου Τμήματος του ΣτΕ. Ειδικά για τη μεταλλεία οι κεντρικές αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης είναι οι εξής:

Εξόρυξη σε κάποια περιοχή θα επιτραπεί με γνώμονα όχι μόνο την ύπαρξη κοιτάσματος. Μία περιοχή της γης,  όπου η συγκέντρωση κάποιου συστατικού είναι ικανή να το αποδώσει στη χρήση, με εφαρμογή κάποιας μεθόδου κερδοφόρου οικονομικά, δεν θα αποδοθεί στην εκμετάλλευση, εάν δεν συντρέχουν όλες οι αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης. Το οικονομικό κριτήριο (επένδυση-θέσεις εργασίας-κέρδη) δεν είναι απόλυτο για την αδειοδότηση ανάλογων μονάδων.

Μεταλλεία σημαίνει ανάλωση φυσικού κεφαλαίου, αυτού που καταστρέφεται και αυτού που έμμεσα επηρεάζεται από τη διεργασία. Το κόστος της ανάλωσής του επιβάλλεται να συνεκτιμηθεί στην οικονομική αποτίμηση της προτεινόμενης δραστηριότητας.

Επιβάλλεται επιστημονική βεβαιότητα για το ότι δεν συντρέχει κανένας λόγος βλάβης της δημόσιας υγείας. Σε περίπτωση αμφιβολίας η δραστηριότητα δεν αδειοδοτείται.

Η δραστηριότητα δεν πρέπει να επιφέρει ούτε μόνιμη βλάβη ούτε σοβαρή διατάραξη στο φυσικό περιβάλλον. Ακόμη και στο φυσικό ανάγλυφο της γης.

Αποκλείεται επέμβαση σε ευαίσθητα οικοσυστήματα (δάση, εθνικοί δρυμοί κλπ).

Περιοχές μολυσμένες από προηγηθείσες ανάλογες δραστηριότητες επιβάλλεται να απορρυπαίνονται και να μη επιχειρείται επιβάρυνσή τους με νέες αποθέσεις ρύπων.

Υπό τη λογική αυτή οι πρόσφατες νομοθετικές ρυθμίσεις για εξόρυξη πετρωμάτων και παραγωγή μετάλλων βρίσκονται κατάφωρα εκτός του πνεύματος της βιώσιμης ανάπτυξης.

Η αρχή «Θέλω αυτά τα μέταλλα και τα παίρνω από όπου βρίσκονται στη γη και με όποια μέθοδο διαθέτω » επαναφέρει απλά την ανθρώπινη κοινωνία στην εποχή του Ferdinando Kortez και του Francisco Pizzaro

3. Νομικό πλαίσιο – εξειδίκευσή του στην εφαρμογή της κυάνωσης

Η αδειοδότηση των δραστηριοτήτων της μεταλλείας (άρα και της μεταλλουργίας του χρυσού) γίνεται με βάση το Ν. 210/1973 (Μεταλλευτικός Κώδικας) ο οποίος έχει τις ρίζες του στο 1912 όταν πρωτοεμφανίσθηκε το πρώτο σχετικό νομοθέτημα. Έχουν εν των μεταξύ επέλθει τροποποιήσεις στο περιεχόμενό του αλλά ακόμη και σήμερα παραμένει ένας νόμος προστασίας της μεταλλειοκτησίας. Πουθενά δε λαμβάνει υπόψη του το φυσικό κεφάλαιο το οποίο ανάλογες δραστηριότητες ζητούν να αναλώσουν. Ούτε καν αναφέρεται σ’ αυτό.

Και ήλθε η εποχή αδειοδότησης της υδρομεταλλουργίας χρυσού με κυάνωση των πετρωμάτων  στην περιοχή Μακεδονίας – Θράκης. Οι δραστηριότητες της TVX στη Χαλκιδική και οι προτάσεις Σαπών και Περάματος στη Θράκη επιχειρήθηκε να αδειοδοτηθούν αλλά η ισχυρή αντίδραση των τοπικών κοινωνιών και οι αποφάσεις του ΣτΕ το απέτρεψαν μέχρι σήμερα.

Πέραν των γενικών νόμων των αναφερόμενων στην προστασία του περιβάλλοντος (ν. 1650 του 1986) οι νόμοι 2436/1996 και 3220/2004 (γνωστοί ως νόμοι Πάχτα για τη διαχείριση εξόρυξης χρυσού με κυάνωση από την TVX) αναδεικνύουν με ωμό τρόπο το πώς εννοείται από πολλούς ο όρος  προστασία του περιβάλλοντος από μεταλλευτικές δραστηριότητες.

Η διοικητική επίθεση για αδειοδότηση της κυάνωσης συνεχίσθηκε με τους νόμους  του Γενικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΦΕΚ 128^Α 3/7/2008) και του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τη Βιομηχανία (ΦΕΚ 151 ΑΑΠ  13/4/2009) οι οποίοι έθεσαν τις χωροταξικές βάσεις  για τη δραστηριότητα της κυάνωσης (νόμοι Σουφλιά).

Τέλος η ΚΥΑ 39624/2209/Ε103 στο ΦΕΚ 2076 Β της 25/9/2009 κάνει πια σαφείς αναφορές στα τέλματα με κυάνιο, στις απορρίψεις κυανιούχων σκουπιδιών σε «κοιλότητες» (αυτό τον όρο πρώτη φορά τον βλέπω στα 58 χρόνια μου!!!!!) και όλα αυτά τα οποία επιμελώς επιχειρούν να αδειοδοτήσουν όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις από το 1996 μέχρι σήμερα.

Στα πλαίσια  του ΕΣΑ Χαλκιδικής το 2004/2006  επιχειρήθηκε η επικαιροποίηση του θέματος με εκμετάλλευση, σε συνέχεια της υπάρχουσας δραστηριότητας η οποία προκαλεί ήδη  βαρύτατες περιβαλλοντικές επιπτώσεις (πχ εξόφθαλμα τριτοκοσμική περιβαλλοντική διαχείριση των καταλοίπων σιδηρο/αρσενοπυρίτη και του κυανιούχου νατρίου, θέση σε κατάσταση υψηλού ρίσκου των περιουσιών των κατοίκων της Στρατονίκης), του λεγόμενου κοιτάσματος στις Σκουριές Χαλκιδικής και αυτού της Ολυμπιάδας. Συγκεκριμένα προβλέπεται επέμβαση σε έκταση μεγάλου εμβαδού της βόρειας Χαλκιδικής και απόληψη του χρυσού με κυάνωση ενώ παράλληλα θα παραχθεί και χαλκός.

Από τη Διοικούσα Επιτροπή του Περιφερειακού Τμήματος Θράκης του ΤΕΕ. διοργανώθηκε μία διημερίδα στην Κομοτηνή (Οκτώβριος του 2000) όπου ακούστηκαν οι γνώμες υπέρ και κατά της πρότασης.

4. Kυάνωση ορυκτών για παραγωγή χρυσού

Επικεντρώστε την προσοχή σας στα ακόλουθα τα οποία συνοπτικά ανοίγουν διάπλατα το θέμα στην πραγματική περιβαλλοντική του διάσταση την οποία με όμορφο και ευρωπαϊκό τρόπο (!!!!!!) αποκρύπτουν από την τοπική κοινωνία οι θιασώτες της κυάνωσης:

1. Οι εμφανίσεις χρυσού παγκοσμίως σε χονδρομερή τεμάχια τα οποία μπορούν να ανακτηθούν με βαρυτομετρικό εμπλουτισμό σπανίζουν όλο και περισσότερο. Η παραγωγή του μετάλλου αυτού γίνεται από πετρώματα με εμφανίσεις χρυσού μερικών γραμμαρίων ανά τόνο πετρώματος με τη μέθοδο εκχύλισης του μετάλλου με υδατικά κυανιούχα διαλύματα (κυάνωση). Ειδικά για την περίπτωση των Σκουριών γίνεται λόγος για περιεκτικότητες κάτω του μισού γραμμαρίου χρυσού ανά τόνο πετρώματος. Ζητείται όμως η παραγωγή εκατοντάδων (μήπως  και χιλιάδων;) τόνων χρυσού.

2. Στη βόρεια Ελλάδα  ολόκληρη η Σερβομακεδονική μάζα (η ζώνη μεταξύ Στρατωνίου και Δοϊράνης), το τμήμα της ορεινής Θράκης μεταξύ Ροδόπης – Έβρου (η ζώνη επεκτείνεται στη Βουλγαρία όπου ήδη προαναφέρθηκε επιχειρείται αδειοδότηση ανάλογων μονάδων) και μεγάλες περιοχές του Παγγαίου περιέχουν χρυσό σε λεπτομερή διασπορά (μερικά γραμμάρια ανά τόνο πετρώματος). Οι εμφανίσεις είναι χαμηλού βάθους (επιθερμικά συστήματα – από την επιφάνεια της γης μέχρι 600 m) oπότε χαρακτηρίζονται πρόσφορες για εκμετάλλευση αρχικά με επιφανειακή και ακολούθως με υπόγεια εξόρυξη. Στις Σκουριές το κοίτασμα περιέχει χρυσό 0,8 γραμμάρια ανά τόνο πετρώματος και 0,5% χαλκό. Στο Πέραμα του Έβρου 4 και στις Σάπες 18 (εκεί η εκμετάλλευση θα είναι υπόγεια).

3. Μεγάλοι όγκοι πετρωμάτων θα εξορύσσονται, θα αλέθονται εν υγρώ (υγρή λειοτρίβηση) και θα υφίστανται εκχύλιση με κυανιούχα υδατικά διαλύματα. Αυτόματα ολόκληρη η ποσότητα των πετρωμάτων θα καθίσταται απόβλητο της διαδικασίας. Έμφορτη κυανίου θα αποτίθενται στους λεγόμενους χώρους (ή λίμνες) τελμάτων.

Δηλαδή η γη θα καταστεί κυανιούχο απόβλητο

Το σημερινό ανάγλυφο της γης (κυρίως σε ορεινές – ημιορεινές περιοχές όπου επικρατούν δάση ή δασικές εκτάσεις) θα αντικατασταθεί από τεράστια επιφανειακά ορύγματα, επιφανεικές αποθέσεις στείρων  και λίμνες τελμάτων.

Με  βάση το ΕΣΑ Χαλκιδικής πάνω από 30.000 στρέμματα δάσους θα έχουν σήμερα αυτήν την  τύχη. Το επιφανειακό όρυγμα στις Σκουριές θα έχει διάμετρο πάνω από 1200 m και βάθος 600 m. Και έπεται δραματική και ανεξέλεγκτη συνέχεια για ολόκληρη τη βόρεια Ελλάδα.

Πρακτικά για παραγωγή 30 τόνων χρυσού από 200m βάθος θα επέρχεται αναντίστρεπτη καταστροφή περίπου 2.000 έως 3.000 στρεμμάτων γης, κυρίως δασικής ή καθαρού δάσους.

4. Κατά τη διάρκεια της κυάνωσης ανεξέλεγκτες ποσότητες καθαρού υδροκυανίου εξατμίζονται στην ατμόσφαιρα από την επιφάνεια των δεξαμενών εκχύλισης και των λιμνών τελμάτων. Γι’ αυτό όλα τα εργοστάσια κυάνωσης βρίσκονται εκτεθειμένα στην ατμόσφαιρα και πουθενά δεν βρίσκονται σε κλειστούς χώρους. Η ουσία αυτή είναι πλήρως διαλυτή στο νερό, άρα και στην υγρασία της ατμόσφαιρας. Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες (αέρας, βροχή) το επαναφέρουν στην επιφάνεια της γης όπου διαλύει μέταλλα και τα μετατρέπει σε υδατοδιαλυτά μεταλλοκυανιούχα σύμπλοκα ανεξέλεγκτα. Επισημαίνεται η διαλυτοποίηση του αρσενικού το οποίο πρακτικά είναι αδιάλυτο στο καθαρό νερό. Πολύ μικρές περιεκτικότητες σε κυανιόντα όμως το διαλυτοποιούν. Το περιβαλλοντικό αποτέλεσμα επομένως είναι σωρευτικό και πλήρως μη αναστρέψιμο.

Στην περιοχή του επιθερμικού συστήματος Αισύμης-Σαπών-Πετρωτών πρόκειται να τεθεί σε λειτουργία μία λίμνη συγκέντρωσης επιφανειακών υδάτων με το φράγμα του Ιασίου για άρδευση των παρακείμενων καλλιεργειών (ανατολικό πεδινό τμήμα του νομού Ροδόπης). Η λίμνη αυτή θα επηρεάζει το μικροκλίμα της ευρύτερης περιοχής με την αυξημένη υγρασία την οποία επιφέρει στον ατμοσφαιρικό αέρα. Οι συνέπειες λειτουργίας μονάδων κυάνωσης στο περιβάλλον αυτό από το φαινόμενο της εξάτμισης του υδροκυανίου θα είναι δραματικές.

Εάν αρνούνται την παράμετρο αυτή τότε να ζητήσει η τοπική κοινωνία να τοποθετηθεί η εγκατάσταση των δεξαμενών κυάνωσης σε ερμητικά κλειστό χώρο.

Η απαράδεκτη αυτή δράση οδηγεί στην παρουσία δηλητηρίων στα επιφανειακά νερά σωρευτικά και τελικά βέβαια με τη βροχή εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα. Το θέμα επισημάνθηκε στις αρχές της Τουρκίας πριν 15 χρόνια διότι στην περιοχή της Σμύρνης το αρσενικό βρίσκεται στη γεωχημεία της επιφάνειας της γης. Παρά τη σωρεία δικαστικών αποφάσεων κατά της κυάνωσης οι αρχές επέτρεψαν τη λειτουργία του μεταλλείου του Ovacik. Σήμερα στο πόσιμο νερό της Σμύρνης βρέθηκε περιεκτικότητα σε αρσενικό υψηλότερη κατά 10 φορές από τις τιμές που επιτρέπεται από τα διεθνή standards. Ποιος ευθύνεται γι’ αυτό……………ο Αλλάχ βέβαια !!!!!!!!

5. Υποκριτικά προτείνεται «αποτοξικοποίηση» των κυανιούχων πολφών  πριν την απόρριψη στο χώρο τέλματος οπότε οι εταιρίες υποστηρίζουν ότι το τελικό απόρριμμα θα είναι αδρανές στη λίμνη τέλματος. Για αδρανή κυανιούχα τέλματα (αποδεκτές περιεκτικότητες κυανιόντων σε λίμνες) κάνει λόγο και η ΚΥΑ 39624 του 2009 και απόθεσή τους στις «κοιλότητες» (δηλαδή στα προηγούμενα ορύγματα).

Η πρόταση αυτή μου έγινε το 2001 και την απέρριψα κατηγορηματικά για τη Θράκη έχοντας πλήρη επίγνωση του τι σημαίνει «αδρανές κυανιούχο τέλμα». Με απλά λόγια την επικαιροποίησαν …..μέσω ΕΕ !!!!!!

Για να γίνει αντιληπτό στον καθένα.

Επιχειρούν να καταστρέψουν τη γη και να την καταστήσουν κυανιούχο απόβλητο.

ΠΟΥ ΘΑ ΤΟ ΒΑΛΟΥΝ;

Οπουδήποτε αρκεί να βαφτίζεται «αδρανές»

Για προσέξτε όμως την ακόλουθη παράγραφο

Ας επιχειρηθεί εστίαση στη διεργασία της κυάνωσης. Επί 24 ώρες ο λειοτριβημένος πολφός αναδεύεται στις δεξαμενές εκχύλισης ώστε να διαλυτοποιηθεί ο χρυσός. Για να περιορισθεί η εξάτμιση υδροκυανίου το pH του πολφού διατηρείται στο 10,5 (υψηλά αλκαλικό) με προσθήκη CaO. Βέβαια εξάτμιση υπάρχει και μάλιστα ισχυρή!!!

To κυάνιο διαλύει το χρυσό αλλά παράλληλα και πολλά άλλα μέταλλα (συνήθως τα σημερινά πετρώματα χαρακτηρίζονται ως πολυμεταλλικά). Το υψηλό pH οδηγεί στη δημιουργία υδροξειδίων των μετάλλων αυτών τα οποία η χημεία τα χαρακτηρίζει ως αδιάλυτα ιζήματα. Τα ιζήματα όμως αυτά παραμένουν στον πολφό, δεν απομακρύνονται από αυτόν. Αυτό όπως επεξηγείται αμέσως  είναι μείζον περιβαλλοντικό θέμα.

Μετά την απόληψη του χρυσού με κατακρήμνιση από την υγρή φάση του πολφού επιχειρείται η αποκαλούμενη (και πολυδιαφημισμένη) αποτοξικοποίηση του κυανίου του πολφού. Όπως όλες οι προτάσεις της διαδικασίας αυτό αποτελεί τη μισή αλήθεια.

Η άλλη μισή αλήθεια είναι ότι οι υπάρχουσες σήμερα μέθοδοι αποτοξικοποίησης των κυανιόντων επιτυγχάνουν τη μετατροπή του κυανίου της υδατικής φάσης του πολφού σε άλλες αζωτούχες ενώσεις (όπως τα κυανικά, η αμμωνία ή το αμμώνιο) οι οποίες και αυτές είναι δηλητήρια.

Στους πολφούς της μεταλλουργίας του χρυσού παραμένουν ανεξέλεγκτες ποσότητες κυανιόντων προσροφημένων στη στερεά φάση του τέλματος

Οι μέθοδοι αποτοξικοποίησης δεν τις επηρεάζουν.

Ο πολφός απορρίπτεται με pH 10,5 στη λίμνη τέλματος η οποία έχει μεγάλη επιφάνεια. Από τη στιγμή αυτή το pH της λίμνης είναι περιβαλλοντικά εξαρτώμενο λόγω της δράσης αρχικά του διοξειδίου του άνθρακα της ατμόσφαιρας. Γρήγορα πέφτει στα επίπεδα 8 έως 8,5. Μετά παρέλευση χρόνου στη λίμνη τέλματος αρχίζει και επιδρά ο βιολογικός παράγων. Τα βακτηρίδια ρίχνουν  ακόμη την τιμή του pH μέχρι ακόμη και την τιμή 6. Στις περιοχές αυτές της ενεργού οξύτητας επέρχεται ανεξέλεγκτη δράση των προσροφημένων κυανιόντων στη στερεά φάση του πολφού.

Αντιδρούν με τα πολλά υπάρχοντα μέταλλα (όπως πχ με τα αδιάλυτα μέχρι τότε υδροξείδια) και δημιουργούν μια ποικιλία από υδατοδιαλυτά μεταλλοκυανιούχα σύμπλοκα μέσα στο τέλμα.

Το τέλμα είναι σήμερα τεχνολογικά απολύτως χημικά μη χαρακτηρίσιμο

Τα προαναφερόμενα αποτελούν το πιο πιθανό ενδεχόμενο και εν πολλοίς θέτουν σε αβεβαιότητα την απλοϊκή άποψη περί αποτοξικοποίησης των κυανιόντων. Χιλιάδες στρέμματα από ανάλογες λίμνες θα κοσμούν τη Θράκη και τη βόρεια Ελλάδα, μεγαλύτερες σε έκταση από τις υπάρχουσες λίμνες και ποτάμια με πόσιμο νερό.

Έτσι η πανάθλια από περιβαλλοντική άποψη ΚΥΑ 39624/25-9-2009

(ΚΥΑ Σουφλιά, Χατδηδάκη, Φλογαΐτη, Παπαθανασίου)

στα άρθρα 11, 13 και 14 επιτρέπει

τη δημιουργία λιμνών (!!!!) με κυανιόντα στις κοιλότητες (!!!)

Επιχειρείται λοιπόν με την ΚΥΑ αυτή να χαρακτηρίζονται οι απορριμματικοί πολφοί ως αδρανείς (αποδεκτά όρια κυανιόντων σε λίμνες – ΕΛΕΟΣ) και να απορρίπτονται ΠΑΝΤΟΥ. Το θέμα έχει πάρει πια ανεξέλεγκτες διαστάσεις  για τη Θράκη και τη Μακεδονία.

Στην εισήγησή μου στα πλαίσια της HELLECO 2003 χαρακτήρισα το φαινόμενο αυτό ως την περιβαλλοντική πτώχευση του τόπου. Έρχονται λοιπόν σήμερα πολιτικοί οι οποίοι έφεραν τη χώρα στα περιθώρια της οικονομικής κατάπτωσης λόγω του εξωτερικού δανεισμού να την απαξιώσουν και περιβαλλοντικά  σε κατάπτυστο βαθμό.

Η τοπική κοινωνία της Θράκης θα πρέπει να αξιώσει από την κυβέρνηση τη θέση σε λειτουργία πειραματικής μονάδας κυάνωσης (έχει – δεν έχει το πέτρωμα χρυσό) δυναμικότητας τουλάχιστον 200 τόνων πετρώματος το 8ωρο με τέλμα επιφάνειας τουλάχιστον 200 στρεμμάτων και ύψος φράγματος τουλάχιστον 50 μέτρων. Ως καταλληλότερος χώρος για την εγκατάσταση προτείνονται τα βουνά κοντά στις πηγές του Μόρνου ή του Εύηνου ποταμού. Διάρκεια λειτουργίας μέχρι την πλήρωση του τέλματος με τα κυανιούχα απόβλητα Τη μονάδα αυτή θα χρηματοδοτήσει η τοπική κοινωνία της Θράκης και θα τη λειτουργήσει και παρακολουθήσει την τοξικότητα σε κυάνια κλπ για 10 χρόνια. Αφού διαπιστωθεί ότι όλα είναι αδρανή τότε θα συζητήσει την εγκατάσταση ανάλογων μονάδων στη Θράκη με οικονομικό αντάλλαγμα όπως θα αναφερθεί σε επόμενη παράγραφο.

6. Σημειώστε τις  ποσότητες καθαρού νερού (η κυάνωση είναι υδρομεταλλουργία) το οποίο θα μολύνεται από τη διαδικασία (100 m³/ώρα για κάθε 1000 tn/ημέρα επεξεργαζόμενου πετρώματος, στο ΕΣΑ Χαλκιδικής προτείνεται η εξόρυξη και επεξεργασία 25.000 tn πετρώματος ημερησίως!!!). Οι εκρηκτικές ποσότητες νερού θα αντλούνται από υπόγειους υδροφορείς και θα είναι πλήρως ανταγωνιστικές των απαιτήσεων σε νερό για άρδευση και ύδρευση.

Σήμερα η απαίτηση για «προαποστράγγιση» του υπόγειου υδροφορέα του όρους Κάκκαβος (φανταστείτε τι θα γίνει με την πλήρη αποστράγγιση!!!!) στη Μεγάλη Παναγιά Χαλκιδικής  για να βγει ο χρυσός από το κοίτασμα στις Σκουριές είναι απόλυτα  ανταγωνιστική στην ποσότητα νερού που απαιτείται για την επιβίωση του ντόπιου πληθυσμού.

Και συζητά τέτοιες αθλιότητες το ελληνικό δημόσιο.

7. Τα πετρώματα σε Χαλκιδική και Θράκη είναι θειούχα. Ειδικά στην περιοχή του επιθερμικού συστήματος της Θράκης  το γεωλογικό μοντέλο εμφανίζει το χαρακτηριστικό «πυριτικό καπέλο» στις κορυφές των λόφων. Κάτω από την εμφάνιση αυτή υπάρχει η ζώνη αλλουνίτη και αμέσως μετά η εμφάνιση των μικτών θειούχων. Και οι δύο αυτές ομάδες πετρωμάτων υδρολύονται εκπέμποντας διαλυτά μέταλλα στα επιφανειακά νερά. Η μεταλλουργία του χρυσού θα αποκαλύψει στην επιφάνεια της γης μεγάλες εκτάσεις με τα πετρώματα αυτά. Υπάρχουν στους χάρτες των εταιριών τουλάχιστον 120 λόφοι μα πυριτικά καπέλλα στο επιθερμικό πεδίο. Γι’ αυτό και η λυσσαλέα επίθεση αδειοδότησης τώρα που η τιμή του χρυσού έφθασε τα 1100 $/tr.oz. Σκεφτείτε όμως και τις επιπτώσεις της Όξινης Απορροής Μεταλλείων  στην περιοχή.

Το βρόχινο νερό και προοδευτικά και το υπόγειο θα μολύνονται από τη δημιουργία θειικού οξέος το οποίο διαλυτοποιεί τα βαρέα μέταλλα (όξινη απορροή μεταλλείων, ΟΑΜ) κατά ανεξέλεγκτο τρόπο λόγο της τεράστιας έκτασης των προτεινόμενων επεμβάσεων.

ΟΑΜ  βέβαια θα δημιουργεί και η σκόνη που θα εκλύεται από την εξόρυξη. Ζητείστε το χάρτη γεωχημείας της ευρύτερης περιοχής Λαυρίου (αλλά και της Κίρκης Έβρου και του Στρατωνίου) για να διαπιστώσετε πως θα καταντήσει η περιοχή της βόρειας Χαλκιδικής και του επιθερμικού πεδίου Αισύμης – Σαπών – Πετρωτών από τη μόλυνση σε βαρέα μέταλλα σε λίγα χρόνια από τα φαινόμενα αυτά.

8. Ενώ η εξόρυξη των πετρωμάτων είναι μεταλλευτική διαδικασία η κυάνωση είναι καθαρά χημική και η εφαρμογή της σε ανοικτά κυκλώματα όπως αυτά της μεταλλουργίας χρυσού από περιβαλλοντική άποψη είναι απαράδεκτη.

Δηλαδή τα αποκαλούμενα μεταλλεία χρυσού είναι τυπικά μεταλλεία μόνον κατά το τμήμα τους το αναφερόμενο στην εξόρυξη του πετρώματος. Από τη στιγμή που εισέρχεται το νερό ως  παράγων επεξεργασίας (και μάλιστα με κυανιόντα) τότε η διεργασία είναι καθαρά χημική. Και ως τέτοια θα πρέπει να αντιμετωπίζεται όσον αφορά τις περιβαλλοντικές τους επιπτώσεις. Μια χημική βιομηχανία αυτού του μεγέθους και της ποιότητας απλά δεν είναι δυνατόν να αδειοδοτηθεί

Οπότε η ΚΥΑ έκανε το θαύμα της

Χαρακτήρισε τη διεργασία και τα απόβλητά της μεταλλευτικά και

άνοιξε το δρόμο για ανεμπόδιστη αδειοδότηση

Η αρνητική βιολογική δράση στα έμβια όντα των ενώσεων του κυανίου είναι γνωστή. Τα απόβλητα της διαδικασίας όπως προαναφέρθηκαν κρίνονται ως χειρότερα από τα πυρηνικά κατάλοιπα.

9. Επιχειρούν να πείσουν ότι θα παράγουν το χρυσό με μεθόδους χωρίς κυάνιο (τη συνηθίζουν την τακτική αυτή όπως πχ για τις Σάπες Ροδόπης) ή με «μερική κυάνωση». Είναι απλά εύρημα!!!! Aκόμη απαντά το ΥΠΕΧΩΔΕ στην πρόταση κάποιας εταιρίας για ανάλογη μέθοδο στη Θράκη.

Αφού υπάρχει τέτοια μέθοδος γιατί δεν τη γενικεύουν και αδειοδοτούν πανάθλιες λίμνες με κυανιόντα μέσα σε κοιλότητες;

10. Η διαδικασία δεν μπορεί να αναχαιτισθεί μέσα στα τυπικά σήμερα ισχύοντα νομικά πλαίσια αδειοδότησης. Ο νόμος 210/1973 (μεταλλευτικός κώδικας) ο οποίος σήμερα διέπει τις διαδικασίες αδειοδότησης μεταλλείων είναι αυστηρά νόμος προστασίας της μεταλλειοκτησίας. Ποινική νομολογία για περιβαλλοντικά εγκλήματα δεν υφίσταται!!!!!!! Πουθενά οι σημερινοί νόμοι δε λαμβάνουν υπόψη τους την αξία του φυσικού κεφαλαίου το οποίο οι διαδικασίες αυτές ζητούν να αναλώσουν. Έχουμε χρυσό μερικά γραμμάρια στον τόνο, βγαίνει με κυάνωση, θα τον πάρουμε και «γαία πυρί μιχθείτω». Και απομένει η προσφυγή στο ΣτΕ.

5. Η οικονομική διάσταση του θέματος

Κάποιος από τους πολιτικούς της σημερινής εποχής θα πρέπει να αντιληφθεί το επίπεδο της οικονομικής ζημίας του δημοσίου με την εφαρμογή τέτοιων προγραμμάτων.

Α) Με το χαρακτηρισμό της διαδικασίας ως «αναπτυξιακής» ένα μεγάλο μέρος των λεγόμενων επενδυτικών κεφαλαίων θα είναι πρακτικά επιδότηση δημόσιου χρήματος. Όταν όμως κληθεί το δημόσιο να αποκαταστήσει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις  τότε το κόστος θα είναι δυσβάστακτο.

Ας απαντήσουν οι υπεύθυνοι  (αν υπάρχουν τέτοιοι) τι έχει γίνει τα τελευταία χρόνια για την αποκατάσταση των επιπτώσεων του μεταλλείου Βάβδου όπου 4.000 στρέμματα δασικής έκτασης στο βουνό έχουν μετατραπεί σε σεληνιακό τοπίο.

Με την προαποστράγγιση του Κάκκαβου στις Σκουριές θα μείνει νερό για ολόκληρη τη Χαλκιδική; Γιατί μελετούν φράγμα στο Χαβρία και παράλληλα αδειοδοτούν την αποστράγγιση του Κάκκαβου που αποτελεί τη μοναδική πηγή τροφοδοσίας του;

Με 1100 $/ tr. οz  τιμή του χρυσού και κόστος παραγωγής πολύ κάτω των 200 $/ tr. οz τα κέρδη των εταιριών θα είναι γιγάντια ενώ το ελληνικό δημόσιο έχει εκχωρήσει όλη την αξία και δεν θα εισπράξει τίποτε. Κάθε πτυχή της παραγωγικής διαδικασίας θα επιδοτείται (πχ ειδικές τιμές στο ηλεκτρικό ρεύμα, επιδότηση προσλήψεων στο προσωπικό, στις ασφαλιστικές εισφορές κλπ). Μην περιμένετε είσπραξη από πιθανά κέρδη των εταιριών. Πάντοτε παρουσιάζουν ισοσκελισμένους ισολογισμούς ή ζημίες. Διότι κάνουν χρήση των λεγόμενων penalty elements στα προϊόντα τους (συμπυκνώματα κλπ) την παρουσία των οποίων ΔΕΝ μπορεί να ελέγξει το δημόσιο. Τα στοιχεία αυτά δήθεν μειώνουν την τιμή του προϊόντος!!!!!!! Έτσι ΔΕΝ πληρώνουν άμεσους φόρους.

Δεδομένου ότι ο αποκαλούμενος «ορυκτός πλούτος» με βάση το Ν. 210/1973 είναι μόνον δικός τους το δημόσιο αφ’ ενός δεν θα εισπράξει τίποτε, θα τους επιδοτεί ανελέητα και τέλος θα αναλάβει τα δυσβάστακτα περιβαλλοντικά προβλήματα. Πχ πως θα αποκαταστήσει το περιβάλλον στον Κάκκαβο Χαλκιδικής το δημόσιο όταν η διεργασία προαποστραγγίσει το βουνό;

Πέντε είναι τα κύρια μέταλλα της τεχνολογίας (σίδηρος, αλουμίνιο, χαλκός, ψευδάργυρος, μόλυβδος). Αλλά πέντε δευτερεύοντα (χρώμιο, νικέλιο, πυρίτιο, μαγνήσιο, μαγγάνιο).  Η παραγωγή τους δημιουργεί πληγές και απόβλητα στον πλανήτη. Η αξία όμως των μετάλλων αυτών στην επεξεργασμένη τους μορφή (κράματα) είναι εκρηκτικά πολλαπλάσια της αξίας του ανεπεξέργαστου καθαρού μετάλλου. Οι προηγμένες τεχνολογικά μικρές χώρες (πχ Δανία, Ελβετία, Ολλανδία, Βέλγιο, Ισραήλ, Κορέα) αλλά και η Ιαπωνία επεξεργάζονται τα μέταλλα στη στερεά κατάσταση και εισπράττουν τη προστιθέμενη αξία τους. Δεν διανοούνται να εφαρμόσουν κυάνωση, την αφήνουν για χώρες όπου η αντίδραση στην εφαρμογή της είναι υποτονική έως ανύπαρκτη.

Σήμερα με ιδιαίτερα υποκριτικό τρόπο η ΕΕ ζητά από την υπό πτώχευση Ελλάδα να καταστρέψει κομμάτια της γης της και να τους δώσει μέταλλα με το επιχείρημα της υποκατάστασης εισαγωγών !!!!!

Το επιχείρημα αυτό μόνον γέλωτες προκαλεί διότι εάν εφαρμοσθεί πχ στην Ιαπωνία ή την Κορέα τότε οι χώρες αυτές θα καταδικασθούν αμέσως σε οικονομικό μαρασμό

Μήπως το ίδιο δεν ισχύει για τις κεντρικές και βόρειες ευρωπαϊκές χώρες στις οποίες ποτέ δεν πρόκειται να εφαρμοσθεί η ΚΥΑ Σουφλιά, Φλογαίτη, Παπαθανασίου, Χατζηδάκη;

Η αρχή αυτή ΔΕΝ ισχύει στην παγκόσμια οικονομία. Είναι δικό τους εύρημα για να καταστρέψουν τη Μακεδονία και τη Θράκη και να αρπάξουν το χρυσό

Τι λέει ο λαλίστατος κ. Δήμας γι’ αυτό;

Tι απομένει για την καταχρεωμένη Ελλάδα η οποία ήδη βρίσκεται στα χέρια διεθνών τοκογλύφων με το δημόσιο δανεισμό; Και η περιβαλλοντική πτώχευση βέβαια

Ο χρυσός δεν είναι τεχνολογικό μέταλλο. Ζούμε στην εποχή ανάστροφης αλχημείας του όπου το εμπόριο επιζητά κοινές εφαρμογές για ένα πολύτιμο μέταλλο. 35.000 τόνοι του είναι αποθηκευμένοι στα υπόγεια μεγάλων Τραπεζών και δεν ξέρουν τι να τον κάνουν. Η παραγωγή του όμως δημιουργεί αριθμητικά πολύ περισσότερα απόβλητα (τεχνολογικά μη αντιμετωπίσιμα) από ότι η παραγωγή όλων μαζί των δέκα τεχνολογικών μετάλλων (τεχνολογικά σε σοβαρό ποσοστό αντιμετωπίσιμα).

Η βόρεια Ελλάδα έχει άφθονο χρυσό (ίσως εκατοντάδες ή και χιλιάδες τόνους) στα πετρώματα με περιεκτικότητες μερικών γραμμαρίων στον τόνο. Και εδώ τίθεται το φιλοσοφικό/τεχνολογικό δίλημμα.

Αν αυτά θεωρηθούν κοιτάσματα και επιχειρηθεί απόληψη του χρυσού με εκχύλισή τους με κυάνιο (εφαρμογή της ΚΥΑ Σουφλιά-Φλογαίτη-Χατζηδάκη-Παπαθανασίου) η περιβαλλοντική καταστροφή θα είναι ανυπολόγιστη.

6. Μεταλλεία και περιβαλλοντική ηθική

Πολλοί θα επιχειρήσουν  να προβλέψουν το εάν τα αποτελέσματα μίας ανάλογης διεργασίας θα ήταν  από περιβαλλοντική άποψη θετικά ή αρνητικά για τον τόπο με βάση τη γνώση στην οποία στηρίζεται η τεχνική πρόταση  για εφαρμογή της κυάνωσης.

Η γνώση μπορεί να οδηγήσει σε ανάλογα συμπεράσματα μόνον όταν κινείται σε ηθικά πλαίσια, εν προκειμένω περιβαλλοντικά ηθικά πλαίσια. Όταν δεν στηρίζεται τότε ενυπάρχει ο κίνδυνος μεγάλης καταστροφής  (πχ ο 2^ος παγκόσμιος πόλεμος  στηρίχθηκε στη γνώση αλλά εκτός ηθικών πλαισίων οπότε τα αποτελέσματά του ήταν καταστροφικά).

Όταν η διεργασία της κυάνωσης ζητά

Α) να εκθέσει στο βρόχινο νερό και στο υδροκυάνιο της ατμοσφαιρικής υγρασίας μεγάλες επιφανειακές εκτάσεις με θειούχα πετρώματα του επιθερμικού πεδίου Αισύμης – Σαπών – Πετρωτών ή

Β) να προ-αντλεί (!!!) ανεξέλεγκτα το υπόγειο νερό και να το πετά στη θάλασσα από τον Κάκκαβο Χαλκιδικής για μεγάλο χρονικό διάστημα (χρόνια αν όχι δεκαετίες) στο απίθανο όρυγμα (κοιλότητα) διαμέτρου 1200 και βάθους τουλάχιστον 400-600 μέτρων

Γ) να δημιουργεί λίμνες με κυανιόντα μέσα σε ατελείωτες κοιλότητες διαστροφής του νου

απλά κινείται εκτός πλαισίων της περιβαλλοντικής ηθικής.

H ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ ΣΥΣΣΩΜΗ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΠΟΥ ΤΗΝ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥΝ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΠΟΡΟ

ΤΗ ΔΙΟΙΚΟΥΣΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΡΑΚΗΣ ΤΟΥ ΤΕΕ

ΑΠΑΙΤΕΙ ΟΧΙ ΣΤΟ ΚΥΑΝΙΟ ΣΤΗ ΘΡΑΚΗ

Σε απάντηση του προκλητικού και απάνθρωπου περιεχομένου της ΚΥΑ 39624/2209/Ε103 της 25^ης Σεπτεμβρίου 2009 (ΦΕΚ Β’ 2076 – 25/.9/2009) και ιδιαίτερα  των άρθρων 11, 13 (κοιλότητες εκσκαφής!!!!!!!) και 14 (οριακές τιμές κυανίου σε λίμνη!!!!!!) τα οποία σαφώς υποδουλώνουν τη Θράκη (αλλά και τη Μακεδονία) στην κυάνωση η κοινωνία της Θράκης απαιτεί την άμεση ανάκληση της εν λόγω ΚΥΑ, τουλάχιστον για τα άρθρα αυτά.

Γραμμάρια μετάλλων ανά τόνο πετρώματος ΔΕΝ συγκροτούν κοιτάσματα στη γη. Η καλύτερη σήμερα διατιθέμενη μέθοδος (η κυάνωση για το χρυσό) αποτελεί καταστροφή για τον τόπο. Ας την εφαρμόσουν στις χώρες τους.

ΚΑΜΙΑ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ ΓΙΑ ΚΟΙΛΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΛΙΜΝΕΣ ΤΕΛΜΑΤΩΝ ΜΕ ΚΥΑΝΙΑ ΣΤΗ ΘΡΑΚΗ

Αποτελούν αυτές οι αθλιότητες πράσινη ανάπτυξη;

Εμπρός στο δρόμο που χαράσσει η απόφαση του κοινοβουλίου της Ουγγαρίας της 7/12/2009 για απαγόρευση εφαρμογής του κυανίου στη μεταλλευτική

7. Επίλογος, τεχνικά αλλά και πολιτικά ερωτήματα

Ας απαντήσουν οι κ.κ. Σουφλιάς, Φλογαΐτης, Παπαθανασίου, Χατζηδάκης, Δήμας και Verheugen στους ακόλουθους προβληματισμούς στην κοινωνία της Θράκης και της Χαλκιδικής:

α. Το δράμα του λαγού

Η εκσκαφή στο Πέραμα και στις Σάπες (Άγιος Δημήτριος) θα είναι οι πρώτες κοιλότητες (1!!!!!) κατάλληλες  για απόθεση μέσα τους  των κυανιούχων καταλοίπων από τη θηριωδία που αδειοδότησαν με την  ΚΥΑ. Μετρήσαμε τουλάχιστον 120 πυριτικά καπέλα στο επιθερμικό πεδίο. Καθένα θα αποτελεί εν δυνάμει κοιλότητα όπου τελικά θα σχηματίζεται μία λίμνη με κυάνια.

Οι χώροι αυτοί θα είναι περιφραγμένοι σε μεγάλη ακτίνα πέριξ με ηλεκτροφόρα σύρματα για να μην πλησιάζει ψυχή ζώσα (έτσι είναι η κατάσταση στο Ovacik). Ένας λαγός αποφασίζει από το νομό Ροδόπης να πάει στο νομό Έβρου. Θα βρει δρόμο να το πραγματοποιήσει μέσα από τα ηλεκτροφόρα σύρματα των αδρανών κοιλοτήτων σας;

β) To δράμα της μπεκάτσας

Ξέρετε κύριοι ότι η περιοχή είναι περιοχή κυνηγίου. Τα κακόμοιρα τα πουλιά (κυρίως μπεκάτσες) κάποτε διψούν και ο θεός πρόβλεψε τους υγροτόπους (λίμνες χωρίς κυάνια!!!!) για να πίνουν νερό. Τώρα επί τέλους θα έχουν μπροστά τους 120 λίμνες με 20 ppm κυανιόντων. Θα πίνουν ανυποψίαστα σίγουρα νερό. Θα επιβιώσουν; Και αν δηλητηριάζονται (εμείς τονίζουμε ότι θα δηλητηριάζονται) σε πόση απόσταση θα πέφτουν νεκρά όπως τα παιδιά του Gebels; Τι θα πουν οι ανυποψίαστοι Θρακιώτες για την  κατάσταση αυτή η οποία σημειωτέον είναι πολύ κοινή σε ανάλογες περιοχές παγκοσμίως;

γ) Ασθενή οξέα σε λίμνες με κυάνια, κατάπτωση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας

Κυανιόντα λοιπόν διασπώμενα από ασθενή οξέα σε λίμνες. Που στο καλό θα βρεθούν τα ασθενή οξέα και τα εν λόγω κυανιόντα για να διασπασθούν μέσα στις λίμνες; Ξεκαθαρίστε το. Άλλου είδους κυανιόντα δεν θα υπάρχουν στις λίμνες σας; Η άλλου είδους δηλητήρια; Μπορείτε να μας ενημερώσετε;

δ) Η υποκριτική πολιτική της ΕΕ με κατάληξη την επίδικη ΚΥΑ στο ζήτημα της εξάτμισης υδροκυανίου

Και η οδηγία Verheugen και η επίδικη ΚΥΑ είναι κείμενα φτιαγμένα αποκλειστικά από τις εταιρίες  χρυσού. Μόνον 200 kg υδροκυανίου ετήσια θα εξατμίζουν τα καζάνια της κυάνωσης στη Θράκη και τη Χαλκιδική; Αποδείξτε το στον κοσμάκη αλλά με πρακτικό τρόπο. Εμείς μπορούμε να το κάνουμε όταν κληθούμε από την τοπική κοινωνία…..αλλά το θύμα δεν θα είναι….καναρίνια!!!!!!! Θα είναι άνθρωποι.

ε) Αντιδραστήρας Knelson για βαρυτομετρικό διαχωρισμό χρυσού στις Σκουριές

Θα βγει το 10% του περιεχόμενου χρυσού (με 0,8 έως 0,2 g/tn!!!!) στις Σκουριές με αυτό το «μπουζούκι»; Άλλα λεν τα βιβλία. Τότε το ΕΣΑ τινάζεται στον αέρα. Μήπως μπορούν να το διευκρινίσουν, ιδιαίτερα με ποιόν τρόπο το πέτυχαν; Μη μας πουν βέβαια ότι έκαναν δοκιμές στις ΗΠΑ, στον Καναδά, στη Φινλανδία, στην Αυστραλία  και οπουδήποτε στη γη εκτός από την Ελλάδα!!!!!!

ζ) Οικονομικά ανταλλάγματα για τη χώρα, δημόσιο όφελος ή τελικά άγρια ζημία;

Το κόστος των μονάδων παραγωγής χρυσού Dore με κυάνωση είναι πολύ κάτω των 200 US$/tr. οz. Παρεμβαίνει το κόστος καθαρισμού του χρυσού Dore το οποίο είναι άγνωστο στο ευρύ κοινό λόγω της αξίας των περιεχόμενων λοιπών μετάλλων. Οπότε το συνολικό κόστος πέφτει και άλλο.

Από τα επίπεδα αυτά ο χρυσός φθάνει σήμερα στην αγορά στα 1100 US$/tr. οz, όλη η διαφορά στην τσέπη του διεθνούς εμπορικού κυκλώματος. Το δημόσιο θα επιδοτεί με χίλιους τρόπους τη δραστηριότητα με λεπτά του έλληνα φορολογούμενου και θα πάρει τους φόρους από τη φορολόγηση των ΑΕ, δηλαδή τίποτε διότι οι εταιρίες αυτές πάντοτε παρουσιάζουν ισοσκελισμένους ισολογισμούς. Και στο φινάλε θα κληθεί να αποκαταστήσει (αν ποτέ αυτό είναι δυνατόν στα περιβαλλοντικά μεγέθη που προαναφέρθηκαν) και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. H διεθνής πρακτική λέει ότι ανάλογες εταιρίες πτωχεύουν αφού πάρουν το χρυσό.

Μπορούν τα ημερομίσθια του προσωπικού να αντισταθμίσουν την υπόλοιπη καταστροφή;

500 τόνοι χρυσού είναι σήμερα μετρημένοι, άλλοι 1000 τουλάχιστον (κατά την άποψή μας πολύ περισσότεροι) βέβαιοι. Και θα βγούν ΟΛΟΙ με την κυάνωση της ΚΥΑ. Γιατί; Διότι στην ΚΥΑ σας πέρα από τελείες, κόμματα, αποφάσεις και μύριους όσους μανδαρινισμούς (όπως οι μέθοδοι χωρίς κυάνωση που μας λανσάρουν οι εταιρίες) υπάρχει αναφορά και διαπραγμάτευση σε μία και μόνο χημική ουσία:

ΤΟ ΚΥΑΝΙΟ

Επιεικώς 50 δις € η «αρπαχτή» εις βάρος του ελληνικού δημοσίου χωρίς να υπολογίζεται το κόστος περιβαλλοντικής αποκατάστασης των λιμνών κυανίων και κοιλοτήτων της ΚΥΑ. Εκεί δεν υπάρχει νούμερο. Δεν είναι δυνατόν να υπάρξει.

Οι πολιτικοί της γενιάς του Πολυτεχνείου έφθασαν σήμερα τη χώρα στα πρόθυρα της οικονομικής πτώχευσης με το δημόσιο χρέος. Με την κυάνωση υποθηκεύουν και την περιβαλλοντική της ακεραιότητα. Αυτή είναι η δραματική πραγματικότητα.

Οι επερχόμενοι θα τρέχουν  για δάνεια να συμμαζεύουν  τις απορροές από τις κοιλότητες και τα κυάνια της κυάνωσης

η) Και η αναγνώριση της προσφοράς σας στον τόπο με την ΚΥΑ

Κρίνουμε του πολιτικούς κ.κ. Χατζηδάκη, Σουφλιά, Παπαθανασίου, Φλογαίτη, Δήμα και Verheugen με βάση και μόνο τη συμμετοχή τους στην αδειοδότηση της κυάνωσης. Όπως η απόφασή τους είναι «βάρβαρη» για την περιβαλλοντική ακεραιότητα του τόπου, το ίδιο σκληρή είναι και η κριτική. Δεν επεκτείνεται όμως στην εν γένει προσωπικότητά τους την οποία κατά τα άλλα τιμούμε.

Είμαστε έκθαμβοι από το μεγαλείο της περιβαλλοντικής σας λεπτότητας

Προτείνουμε λοιπόν στις τοπικές αρχές να αναγείρουν αναμνηστική πλάκα μαρμάρου σε κεντρικό σημείο της Κομοτηνής και του Πολυγύρου με τα ονόματά σας ως αδειοδότες της μεταλλουργίας του χρυσού με κυάνωση.  Ας επιτρέψουν στην επόμενη γενιά (όταν εμείς θα έχουμε πλέον φύγει απ’ τη ζωή), η οποία θα γευθεί τις συνέπειες της ΚΥΑ σας και των «οδηγιών» σας, να σας αποδώσει τιμές γράφοντας στην πλάκα

Μπράβο!!!!

θ) Επίκλυση ευαισθησίας από την κα Τίνα Μπιρμπίλη για το θέμα.

Ποτέ πολιτικός δεν μας κάλεσε να του πούμε τη γνώμη μας. Ολες οι γραπτές εισηγήσεις μας πετάχτηκαν προκλητικά στο καλάθι των αχρήστων. Υπάρχουν όμως λεπτομέρειες στην υπόθεση που αν τις ακούσει κάποιος σώφρων άνθρωπος θα φρίξει!!!!!!! Απλά δεν μπορεί κανείς να αδειοδοτήσει την καταστροφή της γης. Αν υπάρχουν τέτοιες οδηγίες από τον κ. Δήμα τις σταματάς εκεί, δεν τις αφήνεις να ρημάξουν τον τόπο.

Μία εναλλακτική πρόταση για τεχνολογική ανάπτυξη της περιοχής

Χυτηριακή τεχνολογία για παραγωγή των χυτών έδρασης των πτερυγίων (hub, αφαλός) των ανεμογεννητριών αιολικών πάρκων

Πράσινη ανάπτυξη σημαίνει δράσεις μέσα στα πλαίσια της αειφόρου ανάπτυξης. Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης θα επιδιωχθεί η προώθηση εναλλακτικών πηγών ενέργειας στο άμεσο μέλλον. Μία τέτοια πηγή είναι τα αιολικά πάρκα. Η πρότασή μας συνδέεται πρακτικά με την ιδέα αυτή. Σήμερα διεθνώς κατασκευάζονται μονάδες ανεξάρτητων ανεμογεννητριών των 5 και 6 MW, εντυπωσιακές από κάθε άποψη.

Για την περιοχή της βόρειας Χαλκιδικής και της Θράκης προτείνουμε την εγκατάσταση δύο σύγχρονων χυτηρίων παραγωγής χυτών από ελατό χυτοσίδηρο όπου θα κατασκευάζονται οι χυτές βάσεις έδρασης των πτερυγίων των ανεμογεννητριών αιολικών πάρκων.

Η ποιότητα του απαιτούμενου για την περίπτωση ελατού χυτοσιδήρου περιγράφεται από την ευρωπαϊκή προδιαγραφή ΕΝ 1563 για τα grades EN-GJS-400-18-LT και EN-GJS-350-22-LT ή και το ISO 1083-1987 για τα grades 400-18 ή 350-22. Πρόκειται για φερριτικό ελατό χυτοσίδηρο ο οποίος χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα μπορεί να χυτεύεται σε σύγχρονη μονάδα. Κάθε χυτήριο θα απασχολεί από 150 έως 200 εργαζομένους.

Σήμερα χυτεύονται ανάλογα χυτά βάρους μέχρι 40 tn σε χυτήρια τα οποία διεθνώς ξεφυτρώνουν το ένα μετά το άλλο σε περιοχές όπου οι εταιρίες αυτές δραστηριοποιούνται.

Οι μονάδες θα τεθούν στην υπηρεσία ευρύτερης κυβερνητικής πολιτικής για προώθηση των αιολικών πάρκων. Σήμερα τα χυτά  αγοράζονται από τη Vestas (Δανέζικη εταιρία) ή τη Siemens ή ισπανικές εταιρίες  πληρώνοντας κυριολεκτικά «τον κούκο αηδόνι» ως αιολικά πάρκα (πακέτο).

Οι εταιρίες θα υποχρεωθούν στα πλαίσια αντισταθμιστικής πολιτικής να εγκαταστήσουν μία μονάδα στο Στρατώνι και μία στις Σάπες. Πέρα από τον αριθμό εργαζομένων που προαναφέρθηκε θα υπάρξει μία ραγδαία ανάπτυξη συνοδών δραστηριοτήτων των αιολικών πάρκων πχ στα ηλεκτρονικά συστήματά τους και στην κατασκευή μέχρι τη μεταφορά και την εγκατάσταση μονάδων. Να περιμένετε πάνω από 1000 εργαζόμενους στενά προσαρτημένους στις μονάδες αυτές.

Ας μην επαναλάβει η χώρα το λάθος της μη αποδοχής εγκατάστασης του εργοστασίου συναρμολόγησης των αεροσκαφών F-16 στη χώρα. Και στη διαχείριση των μονάδων να μην επαναληφθούν τα λάθη με τους συνδικαλιστές να εκριζώνουν τις βιομηχανίες ελαστικών στη χώρα (Goodyear, Pirelli).

Iανουάριος 2010

Οι εισηγητές Γ. Κ. Τριανταφυλλίδης Δ. Σεργκενλίδης